Πρόσκληση σε πάρτυ από έναν γάτο

Γεια σας! Με λένε Φιλ και σήμερα έχω τα γενέθλιά μου. Γίνομαι δύο χρονών. Σας προσκαλώ στο ιστολόγιό μου, όπου γράφω για το σκάκι, αλλά και για άλλα πολλά και ενδιαφέροντα θέματα. Εκεί θα συναντήσετε κι άλλους γάτους και γάτες που μοιράζονται τα ίδια χόμπυ.
Η διεύθυνσή μου είναι http://skakistiko.blogspot.com και σας περιμένω να γιορτάσουμε μαζί.

Ρετροανάλυση από έναν μαθηματικό

Τα Σκακιστικά μυστήρια του Σέρλοκ Χολμς, τιτλοφορείται ένα από τα βιβλία του γνωστού Αμερικανού μαθηματικού, αλλά και πιανίστα και φιλόσοφου Ρέυμοντ Σμούλιγιαν (Raymond Smullyan, 1919- ).

Τα προβλήματα μαθηματικής λογικής κυριαρχούν στο έργο του διάσημου αυτού "ταχυδακτυλουργού των μαθηματικών". Πολλά από αυτά τα προβλήματα δεν είναι παρά επεκτάσεις γνωστών παζλ. Οι Ιππότες και οι απατεώνες π. χ. έχουν να κάνουν με ιππότες που λένε πάντα την αλήθεια και απατεώνες που λένε πάντα ψέμματα. Αυτό το παζλ βασίζεται στην ιστορία με τις δύο πόρτες και τους δύο φύλακες, έναν που λέει ψέμματα και έναν που λέει αλήθεια. Μια από τις πόρτες οδηγεί στον Παράδεισο και μια στην Κόλαση και το νόημα του παιχνιδιού είναι να βρεις την πόρτα που σε πάει στον Παράδεισο, ρωτώντας έναν από τους φύλακες. Μια καλή ερώτηση που μπορεί κανείς να κάνει είναι η "Ποια πόρτα θα έλεγε ο άλλος φύλακας ότι οδηγεί στην Κόλαση;
Ανάμεσα στα άλλα βιβλία του σημαντικά θεωρούνται τα:
-Ποιο είναι το όνομα αυτού του βιβλίου; (1978)
-Αυτό το βιβλίο δεν χρειάζεται τίτλο (1980)
-Τα σκακιστικά μυστήρια των αραβικών νυχτών (1981)
-Την κυρία η την τίγρη; (1982)

Πληροφορίες για τον Σμούλιγιαν μπορείτε να βρείτε στη Βικιπαίδεια. Προς το παρόν μας ενδιαφέρει να λύσουμε το παζλ, που κοσμεί μάλιστα το εξώφυλλο του βιβλίου του.


Τα Μαύρα έχουν μόλις παίξει. Ποια ήταν η τελευταία κίνηση των Μαύρων και ποια η προηγούμενη των Λευκών;

Post scriptum: Άλλαξα μόλις την εκφώνηση του προβλήματος για να συμβαδίζει με το εξώφυλλο του βιβλίου. Η αρχική περιοριζόταν μόνο στο "Ποια ήταν η τελευταία κίνηση των Μαύρων;".

Ακόμα μια σκακιστική ραψωδία

Σε συνέχεια μιας παλαιότερης ανάρτησης, παρουσιάζουμε ακόμα ένα ενδιαφέρον μουσικό βίντεο, με σκηνές αυτή τη φορά από τηλεοπτικές σειρές και τηλεταινίες.
Βλέπουμε μεταξύ άλλων, στιγμιότυπα από τα Σταρ Τρεκ, Επιθεωρητής Κολόμπο, Βιονική Γυναίκα, Twin Peaks, Μακ Γκάιβερ, Η συγγραφέας ντετέκτιβ, Χαρτ και Χαρτ, για να αναφέρω μόνο ορισμένες από τις γνωστότερες σειρές.

Sir William Jones

Στο ιστολόγιο Μιχαήλ Ταλ υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση για τον Γουίλλιαμ Τζόουνς (William Jones, 1746-1794), τον διάσημο Άγγλο φιλόλογο του 18ου αιώνα, δημιουργό του ποιήματος για τη θεά του σκακιού Κάισσα, αρχιδικαστή στην Ινδία και μελετητή της αρχαίας ινδικής λογοτεχνίας, που από πολλούς θεωρείται ως ο πατέρας της ιστορικής γλωσσολογίας. Αυτό που παρατήρησε ο Τζόουνς είναι κάτι που γνωρίζουν όλοι οι σπουδαστές της γλωσσολογίας σήμερα, πως υπάρχει στενή σχέση ανάμεσα στην αρχαία ελληνική, τη λατινική, τη σανσκριτική, την περσική, τη γοτθική και την κελτική γλώσσα, πράγμα που οδηγεί στο συμπέρασμα πως όλες αυτές οι γλώσσες πρέπει να είχαν μια κοινή πηγή.
Βέβαια ο Τζόουνς δεν υπήρξε γλωσσολόγος με την έννοια που γνωρίζουμε σήμερα, γι' αυτό και τα όσα λέει επιδέχονται κριτικής από πολλές απόψεις. Αυτό όμως δεν μειώνει τη συνεισφορά του στην εξέλιξη μιας επιστήμης που τότε έκανε ουσιαστικά τα πρώτα της βήματα.

Ακολουθεί το γνωστό απόσπασμα του λόγου που εκφώνησε ο Γουίλλιαμ Τζόουνς στις 2 Φεβρουαρίου 1786 στην Καλκούτα.

Η σανσκριτική γλώσσα, όποια κι αν είναι η αρχαιότητά της, έχει υπέροχη δομή. Τελειότερη από την ελληνική γλώσσα, πλουσιότερη από τη λατινική και πιο εκλεπτυσμένη και από τις δύο. Ακόμη, η συγγένειά της και προς τις δύο, τόσο στις ρίζες των ρημάτων όσο και στη γραμματική, είναι μεγαλύτερη από εκείνη που θα μπορούσε να παραχθεί τυχαία, τόσο μεγάλη που κανείς φιλόλογος δεν θα μπορούσε να μελετήσει και τις τρεις γλώσσες χωρίς να πιστεύει ότι έχουν ξεπηδήσει από κάποια κοινή πηγή, η οποία ίσως δεν υπάρχει πια. Για παρόμοιους λόγους, αν και όχι τόσο αποφασιστικούς, μπορούμε να υποθέσουμε ότι τόσο τα γοτθικά όσο και τα κελτικά, αν και αναμεμιγμένα με διαφορετικό ιδίωμα, είχαν την ίδια προέλευση με τα σανσκριτικά. Τα αρχαία περσικά θα μπορούσαν να προστεθούν στην ίδια οικογένεια.

Πηγή: Το βιβλίο του J. P. Mallory Οι Ινδοευρωπαίοι, μετάφραση Ελένη Αστερίου, εκδόσεις Δελφίνι, Αθήνα 1995.

4ο Νεανικό Τουρνουά Σ.Ο.Νέας Φιλαδέλφειας

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ, από τον Σ.Ο.Νέας Φιλαδέλφειας

Ολοκληρώθηκε το 4ο Νεανικό Τουρνουά του ΣΟΝΦ

Ολοκληρώθηκε το 4ο Νεανικό Τουρνουά του ΣΟΝΦ που πραγματοποιήθηκε από 14 έως 18 Ιούνη 2009 στη Νέα Φιλαδέλφεια. Στο τουρνουά συμμετείχαν 14 παιδιά από 4 συλλόγους. Νικήτρια με 5 βαθμούς σε ισάριθμους αγώνες αναδείχθηκε η Δέσποινα Γαβριηλίδη (Ένωση Σπάρτης Μικράς Ασίας), δεύτερος ο σκακιστής του ΣΟΝΦ Λευτέρης Καλαφάτης με 4 βαθμούς και τρίτος ο Κυριάκος Γαβριηλίδης (ΕΣ Μικράς Ασίας) επίσης με 4 βαθμούς.

Με την πραγματοποίηση των εσωτερικών πρωταθλημάτων των διάφορων τμημάτων και το 4ο νεανικό τουρνουά ολοκληρώθηκαν οι δραστηριότητες του ΣΟΝΦ για αυτή την αγωνιστική περίοδο. Τα μαθήματα και οι προπονήσεις σκάκι θα ξεκινήσουν ξανά το φθινόπωρο..

Στο μεταξύ αρκετοί παίκτες του ΣΟΝΦ θα συμμετέχουν στα πολλά τουρνουά που πραγματοποιούνται το καλοκαίρι σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας. Ήδη στο 13ο Ανοικτό Τουρνουά Νέου Ηρακλείου αγωνίζονται οι Βαγγέλης Μπάσκας, Ντίνα Σερετάκης, Γιάννης Χονδροβασιλόπουλος, Γιώργος Καλογριδάκης, Γιώργος Χιονάς και Θοδωρής Καλογριδάκης, ο Γιάννης Μίντσιας παίζει στο 7ο Φυσιολατρικό Όπεν στη Νίκαια ενώ σκακιστές μας θα συμμετάσχουν στα Πανελλήνια Νεανικά Πρωταθλήματα και τα Διεθνή Τουρνουά Ικαρίας, Λέρου και Παλαιοχώρας.

Μαθηματικό φωτοκουίζ

Το 1539 ο άντρας της εικόνας έδωσε τον ακόλουθο όρκο σε φίλο και συνάδελφό του, επίσης μεγάλο μαθηματικό της εποχής:
Σου ορκίζομαι, στο όνομα των ιερών Ευαγγελίων του Θεού, και ως αληθινός άντρας με τιμή, όχι μόνο ποτέ να μη δημοσιεύσω τις ανακαλύψεις σου, αν μου τις διδάξεις, αλλά σου υπόσχομαι επίσης, βάζοντας ως ενέχυρο την πίστη μου ως αληθινός χριστιανός, να τις σημειώσω με κώδικα, ώστε μετά το θάνατό μου κανείς να μην μπορεί να τις καταλάβει.

Έξι χρόνια αργότερα, σε ένα από τα σημαντικότερα μαθηματικά έργα του 16ου αιώνα, ο όρκος καταπατάται, και η λύση της τριτοβάθμιας εξίσωσης x3 + αx = β δημοσιεύεται, για να ακολουθήσει μια πολύχρονη διαμάχη ανάμεσα στους δύο επιστήμονες.

Ο συγκεκριμένος μαθηματικός είχε δύο μεγάλες αδυναμίες: τον τζόγο και το σκάκι. Στον πρώτο τον βοηθούσαν οι γνώσεις του για τη θεωρία των πιθανοτήτων και στο δεύτερο είχε αποκτήσει, σύμφωνα με τις πηγές, μεγάλη ικανότητα. Μάλιστα σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, από το 1540 μέχρι το 1542 είχε αφοσιωθεί σχεδόν αποκλειστικά στο σκάκι.
Μετά από όλα αυτά, μάλλον είναι σχετικά εύκολο να βρει κανείς ποιος είναι.

Διασχολικό σκακιστικό πρωτάθλημα στο 19ο Αμπελοκήπων

Στις 16 Μαΐου 2009 το 19ο δημοτικό σχολείο Αθήνας στους Αμπελόκηπους -ένα σχολείο με πολύχρονη σκακιστική δραστηριότητα- διοργάνωσε το πρώτο του διασχολικό πρωτάθλημα. Σ' αυτό πήραν μέρος παιδιά από 7 σχολεία της Αθήνας και του Ζωγράφου. Η διοργάνωση ήταν πάρα πολύ καλή, όμως πολύτιμη ήταν και η βοήθεια από τον Σύλλογο Γονέων του σχολείου.
Παρουσιάζουμε τις βαθμολογίες των τριών ομίλων:

Τάξεις Α' και Β'
1. Σαντοριναίος Θόδωρος (4ο Ζωγράφου) 6
2. Λιάκας Ανδρέας (10ο Ζωγράφου) 5
3. Ντελής Στέλιος (10ο Ζωγράφου) 3,5
4. Λοϊζάς Δημήτρης (9ο Ζωγράφου) 3
5. Φιλιππόπουλος Στέφανος (19ο Αθήνας) 2
6. Σωτηροπούλου Χριστίνα (19ο Αθήνας) 1
7. Κοροντζή Βασιλική (1ο Ζωγράφου) 0,5



Τάξεις Γ' και Δ'
1. Χριστοφοράτος Γεράσιμος (10ο Ζωγράφου) 5
2. Πίτσιος Γιώργος (4ο Ζωγράφου) 4
3. Λοϊζάς Αριστοτέλης (9ο Ζωγράφου) 4
4. Λιάκας Δημήτρης (10ο Ζωγράφου) 4
5. Αγραπιδάκη Κωνσταντίνα (19ο Αθήνας) 3
6. Μπασάμπας Πάτρικ (19ο Αθήνας) 3
7. Βολοτόπουλος Δημήτρης (9ο Ζωγράφου) 3
8. Νικολακάκος Σωτήρης (10ο Ζωγράφου) 3
Ακολούθησαν άλλοι 10 μαθητές και μαθήτριες



Τάξεις Ε' και ΣΤ'
1. Σισμανίδης Ζαχαρίας (18ο Αθήνας) 4
2. Παπάς Παναγιώτης (3ο Ζωγράφου) 4
3. Μπαμπίι Παύλος (19ο Αθήνας) 3
4. Σωτηροπούλου Ειρήνη (19ο Αθήνας) 2
5. Γκόσης Δημήτρης (18ο Αθήνας) 1,5
6. Κιάμο Λόρις (18ο Αθήνας) 0,5

Σχολικό σκάκι στους Αμπελόκηπους

Στο δραστήριο 19ο δημοτικό σχολείο Αθήνας στους Αμπελόκηπους ολοκληρώθηκε το Μάιο το εσωτερικό πρωτάθλημα των σχολείων του συγκροτήματος, με τη συμμετοχή παιδιών και από το 18ο. Έλαβαν μέρος συνολικά 14 από τα 20 παιδιά του τμήματος (κι εδώ οι γνωστοί λόγοι των εκλογών, των ξενόγλωσσων εξετάσεων, κτλ) και η τελική βαθμολογία ήταν:

1. Σωτηροπούλου Ειρήνη 4,5
2. Γκόσης Δημήτρης 4
3. Κατσαρού Βάνα 3,5
4. Μπαμπίι Παύλος 3
5. Μπασάμπας Πάτρικ 3
6. Γαλάνης Παναγιώτης 3
7. Αγραπιδάκη Κωνσταντίνα 3
8. Φιλιππόπουλος Γρηγόρης 2
9. Σωτηροπούλου Χριστίνα 1,5
10. Ελσιμπάι Γιάσμιν 1,5
11. Τζουνάκος Θωμάς 1
12. Φιλιππόπουλος Στέφανος 1
13. Σισμανίδης Ζαχαρίας 1
14. Κιάμο Λόρις 0

Σκακιστική ραψωδία

Ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο με σκακιστικές σκηνές από τον παγκόσμιο κινηματογράφο και με τον τίτλο Σκακιστική Ραψωδία (Chess Rhapsody). Εμφανίζονται διάσημοι ηθοποιοί όπως οι αδελφοί Μαρξ, ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, ο Σπένσερ Τρέισι, ο Μπόρις Καρλόφ, ο Μπέλα Λουγκόζι, ο Μαξ φον Σίντοβ, ο Γούντυ Άλλεν, ο Φρανκ Σινάτρα, ο Ρομάν Πολάνσκι και ο Στηβ Μακ Κουήν, ενώ στην πρώτη κιόλας σκηνή βλέπουμε τον Κάρλος Τόρρε και τον Φρανκ Μάρσαλ από την ιστορική ταινία Ο πυρετός του σκακιού.

Μια σειρά από υποψήφια θύματα - Φωτοκουίζ

Ο ηθοποιός είναι, φυσικά, πασίγνωστος, σωστά; Από πού είναι όμως αυτή η φωτογραφία;
Εδώ τα πιόνια του σκακιού αντιπροσωπεύουν κάποια υποψήφια θύματα που έπρεπε να μπουν σε ορισμένη σειρά ώστε να αναδειχθεί και ο ύποπτος.

Εσωτερικά σχολικά πρωταθλήματα

Δημοσιεύουμε τα αποτελέσματα ορισμένων εσωτερικών πρωταθλημάτων σχολείων που ολοκληρώθηκαν μέσα στον Μάιο. Δυστυχώς οι διαδικασίες φέτος σε πολλά σχολεία ήταν συνοπτικές, λόγω κυρίως των εκλογών αλλά και πολλών εξετάσεων γλωσσομάθειας, των οποίων οι ώρες συνέπιπταν με τις δραστηριότητες, με αποτέλεσμα πολλά παιδιά να μην μπορέσουν να πάρουν καν μέρος.
Τα τέσσερα πρώτα παιδιά από κάθε όμιλο:

4ο και 10ο δημοτικά σχολεία Ζωγράφου

1ος όμιλος
1. Λιάκας Δημήτρης
2. Πίτσιος Γιώργος
3. Σαντοριναίος Ιάκωβος
4. Χριστοφοράτος Γεράσιμος

2ος όμιλος
1. Ντελής Πιέρος
2. Σαντοριναίος Θόδωρος
3. Στεφάνου Μάριος
4. Αρκουμάνης Γιώργος

3ο και 9ο δημοτικά σχολεία Ζωγράφου

1. Λοϊζάς Αριστοτέλης
2. Βολοτόπουλος Δημήτρης
3. Παρούτης Λέανδρος
4. Λοϊζάς Δημήτρης

1ο και 19ο δημοτικά σχολεία Ζωγράφου

1. Γέρος Γιάννης
2. Κοροντζή Βασιλική
3. Κυπραίου Πένη
4. Λουκόπουλος Θάνος

Επιστροφή με Λόυντ

Επιστροφή στο ιστολόγιο με ένα από τα καλύτερα προβλήματα του πρώτου μαιτρ του καλλιτεχνικού σκακιού.
Το παρακάτω πρόβλημα έχει δημοσιευθεί πολλές φορές. Το έχει βάλει και ο Αλκίνοος, αλλά δεν δίνω την ακριβή σύνδεση για να προσπαθήσουν να το λύσουν και όσοι τυχόν δεν το ξέρουν. Πρόκειται κατά τη γνώμη μου για αριστούργημα του είδους.

Πρόβλημα του Sam Loyd, New York State Chess Association, 1892

Τα Λευκά κάνουν ματ σε 2 κινήσεις

Ανάπαυση - Μια παρτίδα σκάκι

Ανάπαυση - μια παρτίδα σκάκι (πίνακας του Henry Siddons Mowbray)

Σε μια απόφαση από καιρό ειλημμένη, με ένα μεγάλο από καρδιάς ευχαριστώ σε όλους τους συνοδοιπόρους. Κάποια στιγμή θα ξανασυναντηθούμε με κάτι άλλο.

Σχολικός αθλητισμός και σκάκι

Δημοσιεύουμε (με καθυστέρηση, είναι αλήθεια), την αξιέπαινη πρωτοβουλία της Ένωσης Σκακιστικών Σωματείων Νομών Θεσσαλονίκης-Χαλκιδικής (ΕΣΣΝΘ-Χ), που ζητάει από την Πολιτεία να προχωρήσει σε ψήφιση νόμου με τον οποίο το σκάκι θα εντάσσεται στον σχολικό αθλητισμό.
Η ΕΣΣΝΘ-Χ τονίζει στο ψήφισμά της τα ευεργετήματα του σκακιού, το οποίο θεωρεί πως είναι το μοναδικό πνευματικό άθλημα που συνδυάζει το παιχνίδι, την Τέχνη και την Επιστήμη.


Μπορείτε να δείτε το σχετικό άρθρο στο εξαιρετικό ιστολόγιο ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά.
Ιστοσελίδα ΕΣΣΝΘ-Χ: http://www.theschess.gr/

Περιοδικό "Σκάκι για όλους" - Τεύχος 42

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ, από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Κυκλοφόρησε το 42ο τεύχος του περιοδικού “Σκάκι για Όλους” των εκδόσεων ΚΕΔΡΟΣ με βασικά θέματα επικαιρότητας τα πολλά ισχυρά διεθνή τουρνουά της τελευταίας περιόδου (Corus, Γιβραλτάρ, Όπεν Μόσχας και Aeroflot) αλλά και τα πρόσφατα Πανελλήνια Νεανικά Πρωταθλήματα στις κατηγορίες Νέων Ανδρών/Γυναικών και Εφήβων/Νεανίδων που διεξήχθησαν στο Περιστέρι. Τα άρθρα περιλαμβάνουν ανταποκρίσεις και αναφορές για τα τουρνουά και αναλυμένες παρτίδες (ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στο γεγονός, ότι τις παρτίδες των πανελλήνιων νεανικών πρωταθλημάτων αναλύουν οι ίδιοι οι πρωταθλητές μας!).

Στην υπόλοιπη θεματολογία του τεύχους ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το άρθρο του Μιχάλη Καλούμενου για το νέο επαναστατικό περιβάλλον για το πρόγραμμα Rybka με το όνομα Aquarium (Ενυδρείο), που αυξάνει την τις δυνατότητες και την αποτελεσματικότητα του δημοφιλούς προγράμματος. Ενδιαφέρον και το θεωρητικό άρθρο του τεύχους στο οποίο η Έλενα Ντέμπο εξετάζει το πρόβλημα της διαχείρισης του χρόνου σκέψης στις παρτίδες μας και τις αιτίες που μας οδηγούν σε πίεση χρόνου ενώ προτείνει λύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος που σίγουρα απασχολεί πολλούς σκακιστές κάθε επιπέδου.

Το τεύχος περιλαμβάνει επίσης ένα ωραίο αφιέρωμα στον Νικόλα Σφήκα διανθισμένο με αρκετές φωτογραφίες, στην ποικιλόμορφη ινδική σκακιστική ταινία “Shatranj Ke Khilari” (Οι παίχτες του Σκακιού) του σκηνοθέτη Satyajit Ray αλλά και το πρώτο μέρος του αφιερώματος του BEL από τη στήλη “Σκάκι για Λίγους” –όλο και λιγότερους, όπως χαριτολογεί ο ίδιος, στα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας με έντονο σκακιστικό περιεχόμενο.

Η ύλη του τεύχους συμπληρώνεται από τις αναλυμένες παρτίδες του Καναδού Πασκάλ Σαρμπονώ στη στήλη “O γκρανμαίτρ αναλύει”, η ανάλυση παρτίδας κίνηση-προς-κίνηση, οι ασκήσεις συνδυασμών, η στήλη του καλλιτεχνικού σκακιού με ένα αφιέρωμα στο μεγάλο συνθέτη Γκένριχ Κασπαριάν, τα Νέα από όλη την Ελλάδα (με χορταστικό τετρασέλιδο αυτή τη φορά), το Διεθνές Περισκόπιο και η παρουσίαση του βιβλίου Τρεις Κινήσεις Μπροστά: Τι Μπορεί να σας Διδάξει το Σκάκι για τις Μπίζνες – Ακόμη κι αν δεν Έχετε Παίξει Ποτέ) του Αμερικανού καπιταλιστή και σκακιστή Μπομπ Ράις από το Χρήστο Κεφαλή.

Τέλος μη λησμονήσουμε το ανανεωμένο ένθετο του τεύχους που περιλαμβάνει θέματα από τα φινάλε πύργων (τα συχνότερα φινάλε στην πράξη!), ένα μίνι πορτραίτο του Όλντριχ Ντούρας, τη στήλη του Ηρακλή Γεωργίου “Και οι μαιτρ έχουν χιούμορ” με νέα χιουμοριστικά στιγμιότυπα και το δεύτερο και τελευταίο μέρος του πολύ χρήσιμου άρθρου του Τάκη Δρεπανιώτη για τα συστήματα αγώνων όπου παρουσιάζεται με απλά λόγια η λειτουργία του ελβετικού συστήματος.

Συνεργάτες σε αυτό το τεύχος ήταν οι Τάκης Δρεπανιώτης, Νικόλας Σφήκας, Τάκης Νικολόπουλος Ηρακλής Γεωργίου, Σπύρος Καπνίσης, Μιχάλης Καλούμενος, Σωτήρης Λογοθέτης, Χρήστος Κεφαλής, Μαριέττα Μουρούτη, Νίκος Μενδρινός, Κοσμάς Κέφαλος, Άγγελος Βουλδής και Δημήτρης Σκυριανόγλου, ενώ οι αναλύσεις των παρτίδων είναι του γκρανμαίτρ Πασκάλ Σαρμπονώ, των διεθνών μαιτρ Έλενας Ντέμπο και Σπύρου Καπνίση και των πρωταθλητών μας Γιώργου Κανακάρη, Κατερίνας Παυλίδου, Σεμπάστιαν Φίλιππα και Ζωής Ιορδανίδου.

Το τεύχος μπορείτε να το προμηθευτείτε από τα κεντρικά περίπτερα, βιβλιοπωλεία και πρακτορεία τύπου στην επαρχία αλλά και την Αθήνα καθώς και από τις εκδόσεις Κέδρος (Γενναδίου 3, 210-3809712) και τα βιβλιοπωλεία Έσοπτρον (στη Στοά του Βιβλίου - Πεσμαζόγλου 5, 210-3311226), Βιβλιοτοπία (25ης Μαρτίου 9, 210-9370583) και Κάισσα (Καλλιδρομίου 8, 210-3606488 ). Για πληροφορίες σχετικά με τα σημεία πώλησης, αγορά παλαιότερων τευχών και συνδρομές μπορείτε επίσης να επικοινωνείτε με τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ στο τηλέφωνο 210-3809712 (κ. Ντίνα Βελάκη) ή να επισκεφτείτε το δικτυακό τόπο των εκδόσεων ΚΕΔΡΟΣ στη διεύθυνση: http://www.kedros.gr

Το στοίχημα που σήμανε το τέλος ενός περιοδικού

Αστρικός χορευτής πάνω σε ένα υπερατλαντικό ατμόπλοιο (πίνακας του Φρανσίς Πικαμπιά, 1913)

Τι γίνεται όταν δυο καλλιτέχνες στοιχηματίζουν με μια παρτίδα σκάκι; Θα το δούμε ευθύς αμέσως. Πάντως το ίδιο το σκάκι δεν κερδίζει πάντα.
Βρισκόμαστε στα 1917. Στην Ευρώπη πόλεμος, απογοήτευση, καταστροφή. Η καλλιτεχνική ευφορία των αρχών του αιώνα, που έχει δημιουργήσει αναρίθμητα καλλιτεχνικά κινήματα (κυβισμός, φουτουρισμός, ντανταϊσμός, γαλάζιος καβαλάρης, κτλ), έχει δώσει τη θέση της στην απαισιοδοξία και την απογοήτευση για έναν κόσμο που μοιάζει χωρίς νόημα. Το σουρεαλιστικό μανιφέστο ακόμα αργεί.
Όμως στην Αμερική τα πράγματα είναι ακόμα διαφορετικά. Η καλλιτεχνική κίνηση ανθίζει. Κι εδώ μπαίνει για μια ακόμη φορά το σκάκι.

Εκείνη τη χρονιά συναντούμε στη Νέα Υόρκη, ανάμεσα σε άλλα, δύο περιοδικά αφιερωμένα στο καλλιτεχνικό κίνημα του ντανταϊσμού: το 391 και το The Blind Man. Εκδότης του πρώτου είναι ο διάσημος Γαλλοϊσπανός ζωγράφος και ποιητής Φρανσίς Πικαμπιά (Francis Picabia, 1879-1953) και του δεύτερου ο ακόμα πιο διάσημος Γάλλος ζωγράφος Μαρσέλ Ντυσάν (Marcel Duchamp, 1887-1968), ο Γάλλος συγγραφέας Ανρί-Πιέρ Ροσέ (Henri-Pierre Roché, 1879-1959) και η Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα και συγγραφέας Μπεατρίς Γουντ (Beatrice Wood, 1893-1998).

Το εξώφυλλο του 7ου τεύχους του περιοδικού 391 (Αύγουστος 1917)


Το εξώφυλλο του 2ου και τελευταίου τεύχους του περιοδικού The blind man (Μάιος 1917)

Σύμφωνα με την ιστορία που έχει διασωθεί, ο Πικαμπιά ενοχλήθηκε από τον ανταγωνισμό του αντίπαλου περιοδικού κι αποφάσισε να προκαλέσει τους αντιπάλους του σε μια μονομαχία. Και πράγματι: στις 23 Μαΐου 1917 ο Πικαμπιά αντιμετώπισε τον Ροσέ σε μια μνημειώδη παρτίδα σκάκι, με τη συμφωνία όποιος κέρδιζε να σταματούσε την έκδοση του περιοδικού του! Ιδού και η παρτίδα:

Φρανσίς Πικαμπιά-Ανρί Πιέρ Ροσέ, Νέα Υόρκη 1917
(Προσοχή! Η παρτίδα αυτή είναι ακατάλληλη δι΄ ανηλίκους και ενηλίκους με αδύναμη κράση.)

1. θ4 ε5 2. δ3 δ5 3. θ5 δ4 4. ε3 ζ5 5. ε4 ζ4 6. η3 η5 7. ηxζ4 ηxζ4 8. Αθ3 Ιγ6 9. Αxγ8 Πxγ8 10. Ιζ3 Βζ6 11. γ3 Πδ8 12. Ββ3 β6 13. γxδ4 Ιxδ4 14. Ιxδ4 Πxδ4 15.Αε3 ζxε3 16. ζxε3 Πβ4 17. Βα3 α5 18. Βγ3 Αδ6 19. Βγ6+ Ρε7 20. Ιγ3 Ρζ7 21. Ιδ5 Ιε7 22. Βδ7 Βη5 23. Πζ1+ Ρη7 24. Ρδ2 Πxβ2+ 25. Ργ3 Πζ8 26. Πη1 Βxη127. Πxη1+ Ρζ7 28. Πζ1+ Ρη7 29. Βη4+ Ιη6 30. Πxζ8 Αxζ8 31. Ρxβ2 Ρθ6 32. θxη6 θxη6 33. Βθ3+ Ρη7 34. Ιxγ7 1-0, και μαζί με αυτό το τέλος ενός περιοδικού.

Τώρα το γιατί ο Πικαμπιά προκάλεσε στη μονομαχία αυτή τον Ροσέ κι όχι τον Μαρσέλ Ντυσάν, θα πρέπει να είναι σαφές. Το σίγουρο είναι ότι από κανέναν τους δεν έλειπε το χιούμορ.

Σχολιάζοντας την παρτίδα αυτή ο Μαρσέλ Ντυσάν έγραψε: Ήταν μια παρτίδα της καθημερινής ζωής: λυρική, ηρωική, ρομαντική. Με χοντρά λάθη, ξαφνικές επιθέσεις πανικού, πετάγματα της φαντασίας, και πού και πού και καμιά σωστή κίνηση.

Πηγή: Το ισπανικό ιστολόγιο Artedrez.

Σταύρος Φρυγανάς - μια αναφορά στον μεγάλο Έλληνα πρωταθλητή

25 Αυγούστου 1945. Στη ρημαγμένη από τον πόλεμο Αθήνα διεξάγεται μια πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα σκακιστική εκδήλωση. Ένας πρωταθλητής, ο μεγαλύτερος ίσως Έλληνας σκακιστής του Μεσοπολέμου, με διεθνείς περγαμηνές, αντιμετωπίζει σε αγώνα blind σιμουλτανέ πέντε αντιπάλους που αγωνίζονται συνεργαζόμενοι σε τρεις σκακιέρες και τους νικάει όλους! Ο σκοπός είναι ιερός. Πρέπει να μαζευτούν χρήματα για την ανοικοδόμηση της χώρας κι ο καθένας προσφέρει ό,τι μπορεί, με το δικό του τρόπο. Το όνομα του σκακιστή είναι Σταύρος Φρυγανάς, πρωταθλητής Ελλάδας 10 χρόνια πριν (1935), και την ισχύ του έχουν δοκιμάσει ήδη ο Λάσκερ, ο Μπογκολιούμποβ, ο Αλιέχιν!
Ο Σταύρος Φρυγανάς (1906-1996) γεννήθηκε στην Αθήνα και σε πολύ νεαρή ηλικία έφυγε για τη Γερμανία όπου σπούδασε Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος. Παράλληλα με τις σπουδές του καλλιεργούσε τη μεγάλη του αγάπη, το σκάκι, και γρήγορα απέκτησε κάποιο όνομα. Η Γερμανία ήταν μια προηγμένη σκακιστικά χώρα κι έτσι ο νεαρός μαιτρ είχε την ευκαιρία να αντιμετωπίσει πολλούς παίχτες παγκόσμιας κλάσης, όπως αυτούς που προαναφέραμε, αλλά και πολλούς άλλους. Μάλιστα τα αποτελέσματά του ήταν αξιοσημείωτα. Το 1925 κερδίζει τον Λάσκερ που αντιμετωπίζει σε αγώνα χάντικαπ δέκα γνωστούς σκακιστές, ανάμεσα στους οποίους ο νεαρός Έλληνας. Το 1924 κερδίζει πειστικότατα τον έμπειρο Ζέμις, που επρόκειτο στο μέλλον να γίνει γκρανμαίτρ, έναν από τους ισχυρότερους Γερμανούς της εποχής του. Το 1926 κάνει ισοπαλία με τον Μπογκολιούμποβ. Την ίδια χρονιά επιστρέφει στην Αθήνα, για να ξαναφύγει, αυτή τη φορά για τη Γαλλία, όπου θα ζήσει ανάμεσα στα 1930 και 1932 κι όπου θα κάνει ισοπαλία με τον Αλιέχιν! Τέλος το 1935 θα πρωτεύσει στο πρώτο Πρωτάθλημα Ελλάδας.
Μετά από τον πόλεμο ο Φρυγανάς ασχολήθηκε με τον διοργανωτικό τομέα και συνέβαλε στην ίδρυση της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας, της οποίας διετέλεσε και Πρόεδρος. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 εγκαταστάθηκε στην Ισπανία και πέθανε το 1996 στη Μάλαγα.
Θα δούμε παρακάτω την ιστορική του νίκη επί του Ζέμις:

Ζέμις-Φρυγανάς, Βερολίνο 1924
(Ανάλυση και σχόλια του Σπύρου Ιλαντζή)

1.ε4 γ5 2.Ιζ3 ε6 3.δ4 γxδ4 4.Ιxδ4 Ιζ6 5.Ιγ3 Ιγ6 6.Αε3 Αβ4 7.Αδ3 δ5 8.εxδ5 Ιxδ5 9.0–0 [9.Ιxγ6 βxγ6=] 9...Ιxγ3 10.βxγ3 Αxγ3 11.Ιxγ6 βxγ6 12.Πβ1 0–0 13.Αγ5 Πε8 14.Πβ3 Βζ6 [14...Αζ6? 15.Αxθ7+! Ρxθ7 16.Βθ5+ Ρη8 17.Πθ3+-] 15.Αxθ7+ Ρxθ7 16.Βδ3+ Ρη8 17.Πxγ3 Πδ8 18.Βθ3 Αα6 [18...ε5 19.Βη3 Αε6=] 19.Πε1 Παβ8 20.Πη3 Πβ7 21.Ρθ1?! Πβ2 22.Βη4 Πxγ2 23.Αε7 Βε5! 24.Πηε3 Πδ4 25.Βζ3 Βδ5 26.Βη3 (/\ 27.Αζ6 ή 27.Ββ8+ Ρθ7 28.Πθ3+) 26...Αε2! 27.Ββ8+ [27.Αζ6 Πη4–+] 27...Ρθ7 28.Πθ3+ [28.Ββ1 Βxα2–+] 28...Αθ5 29.Ββ1 Πδδ2 [29...Πδγ4? 30.Πε2+- (όχι όμως 30.Πγ1 (Λούρης), λόγω του 30...Ββ5 31.Πxθ5+ Ρη8–+) ] 30.Πγ3 [30.Πγ1 η6–+] 30...Πxζ2 [ή 30...Βxα2] 31.Βxγ2+ Πxγ2 32.Πxγ2 Αδ1 33.Πγ5 Βδ2 34.Πγε5 Αγ2 35.Αγ5 ζ5 36.Αxα7 [36.Πxε6 Αε4 37.Πη1 Βδ5] 36...Αε4 37.Πη1 Αδ5 38.Πε3 [38.α4 Βζ4 (38...ζ4) ; 38.α3 Βα5 (38...Βγ3 39.Πε3; 38...ζ4)] 38...ζ4 39.Πη3+ Ρη8 40.Πα3 Βε2 41.θ3 ζ3 και τα Λευκά εγκατέλειψαν

Πηγές:
-Κώστα Χατζιώτη, Το σκάκι στην Ελλάδα, Αθήνα 1984
-Σπύρου Λούρη, Τα πρωταθληματα σκακιού σε Ελλάδα και Κύπρο, εκδόσεις Ντούσγος, Αθήνα 1997
-Η GreekBase, το site του Σωτήρη Δελαβέκουρα (για την παρτίδα και τα σχόλια)

Μουσικό φωτοκουίζ

Λένινγκραντ 1937. Η σκηνή είναι από μια ταινία της εποχής. Ποιος είναι ο μετέπειτα διάσημος, πολύ διάσημος, μικρός σκακιστής που εδώ παίζει βιολί;
Εύκολη ερώτηση, σχεδόν εμπεριέχει την απάντηση.

Σκακιστικές αφίσες

Η τέχνη της αφίσας στην υπηρεσία του σκακιού. Σκακιστικά πόστερ από διάφορες χώρες και από διαφορετικές εποχές.


Βαλκανιάδα Βελιγραδίου, 1946


Ολυμπιάδα Άμστερνταμ, 1954


Ολυμπιάδα Τελ Αβίβ,1964


Σπαρτακιάδα Κιέβου, 1965


Ματς Κάρποβ-Κασπάροβ, Λονδίνο 1986


Αφίσα του μιούζικαλ "Σκάκι", 2004

Ένας συνδυασμός του Καπαμπλάνκα

Ένας ωραίος συνδυασμός του Καπαμπλάνκα, που εκμεταλλεύεται τη διαγώνιο α8-θ1.

Από παρτίδα Capablanca-Graham, Νιούκαστλ 1919

Τα Λευκά κερδίζουν υλικό

Πρωταθλήματα σχολείων

Ολοκληρώθηκε προ μηνός το φιλικό εσωτερικό πρωτάθλημα ανάμεσα σε παιδιά του 4ου και του 10ου δημοτικών σχολείων Ζωγράφου, καθώς και του 5ου Γυμνασίου, σε συνθήκες εξαιρετικές και σε πολύ αθλητικά πλαίσια.
Έγιναν προκριματικοί αγώνες και τα αποτελέσματα στους τελικούς ομίλους ήταν:

Α' Όμιλος (Προχωρημένοι και μέσοι)
1. Σαντοριναίος Χριστόδουλος 7
2. Χριστοφοράτος Γεράσιμος 6
3. Μπούρας Άγγελος 5
4. Σαντοριναίος Ιάκωβος 3,5
5. Πίτσιος Γιώργος 3
6. Νικολακάκος Σωτήρης 2,5
7. Γρατσίας Γιάννης 1
8. Μαρούλη Χριστίνα 0

Β' Όμιλος (Μέσοι και αρχάριοι)
1. Χριστοφοράτος Γεράσιμος 4
2. Σαντοριναίος Θόδωρος 3
3. Λιάκας Δημήτρης 2,5
4. Ντελής Πιέρος 2,5
5. Λιάκας Αντρέας 2
6. Στεφάνου Μάριος 0,5

Γ' Όμιλος (Αρχάριοι)
1. Ντελής Στέλιος 3,5
2. Σαλία Αντριάν 3
3. Αρκουμάνης Γιώργος 2
4. Τσαλιαγκός Σταμάτης 1
5. Σαραντόπουλος Αντρέας 0,5

Μια ανάλυση αλλιώτικη απ' τις άλλες!

Μια από τις τελευταίες φωτογραφίες του Φρανκ Μάρσαλ, το 1942

Ο παλιός Αμερικανός πρωταθλητής Φρανκ Μάρσαλ (Frank Marshall, 1877-1944) ήταν ένας παίχτης πολύ αγαπητός στους σκακιστικούς κύκλους. Ήταν χιουμορίστας, ευχάριστος κι έκανε σχεδόν παντού φίλους. Σκακιστικός "πατριάρχης" μιας γενιάς σημαντικών Αμερικανών σκακιστών, όπως ο Ρεσέβσκυ, ο Κάσνταν, ο Ντένκερ, ο Ντέηκ και ο Φάιν, που σήκωσαν ψηλά το αμερικανικό σκάκι μέχρι την εμφάνιση του μεγάλου Φίσερ.
Η παρακάτω παρτίδα είναι από το βιβλίο Marshall's Best Games of Chess (Οι καλύτερες παρτίδες του Μάρσαλ), που έγραψε σε συνεργασία με τον Φρεντ Ράινφελντ (αρχικός τίτλος: My Fifty Years of Chess). Δείτε πώς περιγράφει ο χιουμορίστας Μάρσαλ αυτήν την παρτιδα:

Marshall-Burn, Παρίσι 1900
Ο Βρετανός Amos Burn (σ.σ. Έιμος Μπερν, 1848-1925, ένας από τους ισχυρότερους παίχτες του κόσμου στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα) ήταν ένας πολύ συντηρητικός παίχτης και του άρεσε να βολεύεται στη θέση του για μια μακρά παρτίδα κλειστού, αμυντικού σκακιού. Του άρεσε να καπνίζει την πίπα του ενώ μελετούσε τη σκακιέρα (σ.σ. Αναφερόμαστε φυσικά σε μια εποχή που το κάπνισμα επιτρεπόταν, ενώ σήμερα ευτυχώς απαγορεύεται στους αγωνιστικούς χώρους).
Μόλις έκανα τη δεύτερη κίνησή μου, ο Μπερν άρχισε να ψάχνει τις τσέπες του για την πίπα του και τον καπνό του.
1. δ4 δ5
2. γ4 ε6
3. Ιγ3 Ιζ6
4. Αη5 Αε7
Δεν χρειαζόταν πολλή σκέψη γι' αυτές τις κινήσεις, αλλά ο Μπερν είχε βγάλει την πίπα του και προσπαθούσε να την καθαρίσει.
5. ε3 0-0
6. Ιζ3 β6
7. Αδ3 Αβ7
8. γxδ5 εxδ5
Άρχισε να γεμίζει την πίπα του. Επιτάχυνα τις κινήσεις μου.
9. Αxζ6 Αxζ6
10. θ4 ...
Αυτό τον έκανε να σκεφτεί, κι ακόμη δεν είχε ανάψει την πίπα του. Η απειλή είναι Αxθ7+ Ρxθ7 και Ιη5+, γνωστή ως επίθεση Πίλσμπερυ.
10.... η6
11. θ5 Πε8
12. θxη6 θxη6
Έψαχνε τώρα για σπίρτα.
13. Βγ2 Αη7


14. Αxη6! ζxη6
Άναψε ένα σπίρτο. Φαινόταν νευρικός. Το σπίρτο τού έκαψε τα δάχτυλα κι έσβησε.
15. Βxη6 Ιδ7
Ένα ακόμα σπίρτο έπαιρνε σειρά.
16. Ιη5 Βζ6
Επιτέλους είχε ανάψει την πίπα του. Αλλά δεν υπήρχε χρόνος.
17. Πθ8+ ...
Και εγκατέλειψε επειδή αν 17....Ρxθ8 18. Βθ7 ματ.

Ο καϋμένος ο Μπερν. Αισθάνομαι σαν να τον εξαπάτησα. Αν είχε μόνο καταφέρει να ανάψει την πίπα του γρηγορότερα μπορεί τα πράγματα να ήταν διαφορετικά.
Το πήρε καλόκαρδα και σφίξαμε τα χέρια. Μετά η πίπα του έσβησε.

Το σκάκι - Μανόλης Αναγνωστάκης

Ένα θαυμάσιο τραγούδι του συνθέτη Δημήτρη Παπαδημητρίου, σε ποίηση του μεγάλου μας ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη και ερμηνευμένο από τον Γεράσιμο Ανδρεάτο θα ακούσουμε και θα δούμε στο παρακάτω βίντεο.

95ο Όπεν Αμπελοκήπων

Από παλαιότερο Όπεν (φωτογραφία: http://agelo55blog.blogspot.com/2008/03/4.html)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ, από τον Σ.Ο. Αμπελοκήπων
Το Σάββατο 4 Απριλίου 2009 αρχίζει το 95ο Όπεν Αμπελοκήπων με διεθνή αξιολόγηση ΕΛΟ. Το τουρνουά είναι ελβετικό 7 γύρων, με χρόνο σκέψης 2 ώρες + 30’’ και διεξάγεται κάθε Σάββατο και Τετάρτη, πλην Μεγάλης Τετάρτης & Μεγάλου Σαββάτου, από 4/4 - 2/5/2009, στις 5.30 μ.μ., στο εντευκτήριο του ΣΟΑ, Μακρυνίτσας 12-14, πλησίον του σταθμού μετρό "Αμπελόκηποι".

Χρηματικά έπαθλα 700€ θα δοθούν στους 3 πρώτους νικητές, στον 1ο βετεράνο άνω των 60, στην 1η γυναίκα και στον 1ο άνευ διεθνούς ΕΛΟ, ενώ στον 1ο έφηβο και στην 1η νεανίδα κάτω των 18, θα δοθούν σκακιστικά βιβλία.

Το παράβολο συμμετοχής είναι 30€, ενώ για νέους και νέες έως 18 ετών και τα οικονομικώς εντάξει μέλη των διοργανωτών συλλόγων 15€.

Δηλώσεις συμμετοχής στον κ. Αχιλλέα Μητσάκο, τηλ. 6942463100, στον ΣΟ Αμπελοκήπων, τηλ. 210-6433584, στο email soa@otenet.gr ή δηλώστε συμμετοχή online στην ιστοσελίδα του ΣΟΑ: http://www.skaki.net/ambelokipi.html

Ανώτατο όριο συμμετοχής: 80 άτομα. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

* Για όσους δεν μπορούν να παίξουν τον 1ο γύρο το Σάββατο, έχει προβλεφθεί συμπληρωματικός γύρος, που θα γίνει την Δευτέρα 6 Απριλίου, στις 5.30 μ.μ.