Μουσικό φωτοκουίζ

(Κάντε κλικ για μεγέθυνση)

Το φωτοκουίζ δεν είναι δύσκολο, έχει όμως δύο σκέλη:
1) Σε ποιον καλλιτέχνη ανήκει το μουσικό άλμπουμ που φαίνεται στην (ελαφρά παραποιημένη) εικόνα;
2) Τι λάθος υπάρχει;

Moriz Rosenthal

Ο Πολωνός πιανίστας Μόριζ Ρόζενταλ (Moriz Rosenthal, 1862-1946) ξεκίνησε τις μουσικές του σπουδές σε ηλικία 8 ετών και στα 16 του ήδη χρόνια ήταν μαθητής του κορυφαίου Ούγγρου συνθέτη και πιανίστα Φραντς Λιστ, ως μαθητής του οποίου πραγματοποίησε εμφανίσεις στην Αγία Πετρούπολη, το Παρίσι, τη Ρώμη και αλλού.
Το 1880 διέκοψε προσωρινά τη μουσική του καριέρα για να σπουδάσει Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Τελειώνοντας, το 1886, συνέχισε τις εμφανίσεις του στη Γερμανία, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, όπου ίδρυσε τη δική του σχολή το 1939 και παρέμεινε ως το τέλος της ζωής του.

Θα ακούσουμε παρακάτω τον Ρόζενταλ να ερμηνεύει το Νυκτερινό αρ. 2, έργο 27 του Φρειδερίκου Σοπέν.

Σκακιστική ραψωδία Νο.5

Ένα ακόμα ενδιαφέρον βίντεο με σκακιστικές σκηνές από κινηματογραφικές ταινίες παρουσιάζουμε σήμερα (είχαμε παρουσιάσει άλλα δύο παρόμοια βίντεο παλαιότερα, το ένα με κινηματογραφικές σκηνές επίσης και το άλλο με τηλεοπτικές).
Στο σημερινό βίντεο βλέπουμε αποσπάσματα από ταινίες που γυρίστηκαν ανάμεσα στο 1916(!) και το 2004.

Ray Charles - "I can't stop loving you"

Ένας από τους κορυφαίους Αμερικανούς μουσικούς του 20ού αιώνα, ο Ρέι Τσαρλς (Ray Charles, 1930-2004), έφερε τον ήχο της σόουλ, του γκόσπελ και του μπλουζ στις μπαλάντες και στη μουσική κάντρυ, δημιουργώντας ένα πρωτότυπο και αξέχαστο έργο. Στο παρακάτω βίντεο από τη δεκαετία του '60 τον βλέπουμε να ερμηνεύει μαζί με το γυναικείο του συγκρότημα το πασίγνωστο τραγούδι του I can't stop loving you.



Ο Ρέι Τσαρλς γεννήθηκε στο Ώλμπανυ της Γεωργίας των ΗΠΑ το 1930 από πολύ φτωχή οικογένεια, που γρήγορα μετανάστευσε σε μια μικρή κοινότητα μαύρων στη Φλόριδα. Ο μικρός Ρέι, για λόγους που δεν έχουν απόλυτα εξακριβωθεί, άρχισε να χάνει το φως του στην ηλικία των πέντε ετών και μέσα σε δύο χρόνια είχε μείνει τελείως τυφλός. Θα πάει σε ειδικό σχολείο για τυφλούς, στο οποίο θα διδαχθεί κλασική μουσική και θα αποκαλυφθεί το μεγάλο ταλέντο του.
Ο πατέρας του πεθαίνει όταν ο Ρέι είναι δέκα ετών και τον ακολουθεί η μητέρα του πέντε χρόνια αργότερα. Τότε ο Ρέι εγκαταλείπει το σχολείο κι αρχίζει να παίζει πιάνο για διάφορες μπάντες, περνώντας τα χρόνια της εφηβείας του σε μουσικές περιοδeίες. Σιγά σιγά αρχίζει να διαμορφώνει το προσωπικό του μουσικό ύφος και κατά το τέλος της δεκαετίας του '50 είναι ήδη γνωστός και διαθέτει τη δική του ορχήστρα. Το "μπαμ" θα έρθει το 1959 με το μπλουζ κομμάτι What'd I Say, που θα μπει αμέσως στο Top 10, κι από τότε ο Ρέι θα αρχίσει να γράφει τη δική του μεγάλη ιστορία.


Με τον σαξοφωνίστα Τόνυ Χόροβιτς

Ο Ρέι Τσαρλς ήταν μανιώδης σκακιστής. Στην παρακάτω παρτίδα παίζει με τα Λευκά εναντίον του Αμερικανού Γκρανμαίτρ και δημοσιογράφου Λάρρυ Έβανς, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης που του πήρε ο τελευταίος το 2002.
Ray Charles-Larry Evans
1. ε4 ε5 2. Ιγ3 Ιγ6 3. Ιζ3 Ιζ6 4. δ4 εxδ4 5. Ιxδ4 Αγ5 6. Ιxγ6 βxγ6 7. Βε2 0-0 8. Αε3 Αxε3 9. Βxε3 Πε8 10. ζ3 δ5 11. Βδ3 α5 12. 0-0-0 Αα6 13. Βδ2 Αxζ1 14. Πθxζ1 δxε4 15. Βxδ8 Παxδ8 16. Πxδ8 Πxδ8 17. Πδ1 Πxδ1 18. Ρxδ1 εxζ3 19. ηxζ3 Ρζ8 20. Ργ1? Ρε7 21. Ρδ2 Ρε6 22. Ρε3 Ιδ5+ 23. Ρδ4 Ιγ3 24. Ρxγ3 Ρδ5 και τα Λευκά εγκατέλειψαν.

Μπορείτε να βρείτε την παρτίδα στην ιστοσελίδα http://suffernchessclub.com/2009/07/25/celebrity-chess-players-part-2/

Ακόμα μια σκακιστική ραψωδία

Σε συνέχεια μιας παλαιότερης ανάρτησης, παρουσιάζουμε ακόμα ένα ενδιαφέρον μουσικό βίντεο, με σκηνές αυτή τη φορά από τηλεοπτικές σειρές και τηλεταινίες.
Βλέπουμε μεταξύ άλλων, στιγμιότυπα από τα Σταρ Τρεκ, Επιθεωρητής Κολόμπο, Βιονική Γυναίκα, Twin Peaks, Μακ Γκάιβερ, Η συγγραφέας ντετέκτιβ, Χαρτ και Χαρτ, για να αναφέρω μόνο ορισμένες από τις γνωστότερες σειρές.

Σκακιστική ραψωδία

Ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο με σκακιστικές σκηνές από τον παγκόσμιο κινηματογράφο και με τον τίτλο Σκακιστική Ραψωδία (Chess Rhapsody). Εμφανίζονται διάσημοι ηθοποιοί όπως οι αδελφοί Μαρξ, ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, ο Σπένσερ Τρέισι, ο Μπόρις Καρλόφ, ο Μπέλα Λουγκόζι, ο Μαξ φον Σίντοβ, ο Γούντυ Άλλεν, ο Φρανκ Σινάτρα, ο Ρομάν Πολάνσκι και ο Στηβ Μακ Κουήν, ενώ στην πρώτη κιόλας σκηνή βλέπουμε τον Κάρλος Τόρρε και τον Φρανκ Μάρσαλ από την ιστορική ταινία Ο πυρετός του σκακιού.

Το σκάκι - Μανόλης Αναγνωστάκης

Ένα θαυμάσιο τραγούδι του συνθέτη Δημήτρη Παπαδημητρίου, σε ποίηση του μεγάλου μας ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη και ερμηνευμένο από τον Γεράσιμο Ανδρεάτο θα ακούσουμε και θα δούμε στο παρακάτω βίντεο.

Σαρλ Αζναβούρ

Πηγή της φωτογραφίας: Το ισπανικό ιστολόγιο El Blog de Ajedrez de Javier Asturiano.

Λίγοι δεν θα έχουν ακούσει τη ζεστή φωνή αυτού του μεγάλου αρμενικής καταγωγής Γάλλου τραγουδιστή και ηθοποιού, του "Φρανκ Σινάτρα της Γαλλίας", όπως έχει αποκληθεί. Ο Σαρλ Αζναβούρ (Charles Aznavour, 1924-) γεννήθηκε στο Παρίσι από Αρμένιους γονείς και έδειξε την κλίση του στη μουσική από την ηλικία των πέντε ετών. Ζωντανός θρύλος μιας αξεπέραστης γενιάς Γάλλων τραγουδιστών (Εντίθ Πιάφ, Υβ Μοντάν, Ζυλιέτ Γκρεκό, Σαρλ Τρενέ, Λεό Φερρέ, κ.α.), ερμήνευσε αμέτρητα τραγούδια σε πολλές γλώσσες, ενώ έπαιξε και σε περισσότερες από 50 ταινίες.
Τροβαδούρος πάνω απ' όλα της αγάπης, ερμηνεύει στο παρακάτω βίντεο ένα τραγούδι για κάποιο κορίτσι που το λένε Ιζαμπέλ.

"Σκάκι" - Ένα μιούζικαλ από πρώην ΑΒΒΑ

Το μιούζικαλ με τίτλο "Σκάκι" παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1986 στο Λονδίνο και η μουσική του είναι γραμμένη από τους Björn Ulvaeus και Göran Andersson, πρώην μέλη του δημοφιλούς συγκροτήματος των ΑΒΒΑ.
Η συναυλία με μουσική από το μιούζικαλ, της οποίας το δεύτερο μέρος παρακολουθούμε στο βίντεο, δόθηκε στις 24 Μαρτίου 2007 στην Deba της Χώρας των Βάσκων.

Αντρέ Ντανικάν Φιλιντόρ

Δεν πρέπει να υπάρχει σκακιστής που να μην έχει ακούσει για τη συνεισφορά του Φιλιντόρ στο σκάκι. Στην πραγματικότητα, από τη στιγμή που εμφανίστηκε ο μεγάλος αυτός Γάλλος σκακιστής, το σκάκι έπαψε πια να είναι το ίδιο.
Μέχρι την εποχή του Φιλιντόρ ο τρόπος παιχνιδιού των μεγάλων σκακιστών ήταν να κάνουν άμεση επίθεση ανοίγοντας γρήγορα γραμμές στα κομμάτια τους, συχνά με θυσίες υλικού και ιδίως πιονιών. Στα τελευταία σπάνια έδιναν μεγάλη σημασία. Σ' αυτές τις περιπτώσεις ο παίχτης που έκανε την επίθεση ή κέρδιζε με λαμπρό και εντυπωσιακό τρόπο ή η επίθεσή του δεν ήταν καλά υπολογισμένη και αποτύγχανε (μια και η τεχνική τότε ήταν μάλλον σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με σήμερα). Ένας μεγάλος παίχτης όμως και γνωστός μουσικοσυνθέτης από τη Γαλλία επρόκειτο να ανατρέψει τα πάντα.

Ο Φρανσουά-Αντρέ Ντανικάν Φιλιντόρ (François-André Danican Philidor, 1726-1795) ήταν ακριβώς αυτός: συνθέτης και κορυφαίος σκακιστής. Το 1732, σε ηλικία 6 ετών, γράφτηκε στη βασιλική χορωδία του Λουδοβίκου του ΙΕ' και έκανε την πρώτη του απόπειρα σύνθεσης το 1737. Από το 1750 ως το 1770 περίπου ο Φιλιντόρ ήταν ένας από τους κορυφαίους συνθέτες όπερας στη Γαλλία, ώσπου ένιωσε πως άλλοι τον ξεπερνούσαν κι αποφάσισε να ασχοληθεί αποκλειστικά με την άλλη μεγάλη του αγάπη: το σκάκι. Κι ήταν ο καλύτερος παίχτης του κόσμου!

Προτομή του Φιλιντόρ έξω από την Όπερα του Παρισιού.


Η μπροσούρα της κωμικής του όπερας με τίτλο Tom Jones

Ο Φιλιντόρ άρχισε να μαθαίνει σκάκι κατά το 1740 στο περίφημο Café de la Régence του Παρισιού με πρώτο και σημαντικότερο δάσκαλο τον πρωταθλητή της Γαλλίας Κερμύρ ντε Λεγκάλ (1702-1792). Μέσα σε τρία χρόνια είχε φτάσει τον δάσκαλό του κι αργότερα τον ξεπέρασε. Το 1747 πήγε στο Λονδίνο όπου συνάντησε σε ματς τον ελληνικής πιθανότατα καταγωγής Σύριο Φίλιπ Στάμα, τον οποίο κατατρόπωσε με 8,5-1,5.

Το Café de la Régence κατά τον 19ο αιώνα

Το 1749 ήταν η μεγάλη στιγμή στην καριέρα του Φιλιντόρ, όταν εξέδωσε το μνημειώδες έργο του Analyse du jeu des Échecs (Ανάλυση του παιχνιδιού του σκακιού), το οποίο γνώρισε περίπου 70 επανεκδόσεις και έμελλε να είναι το σημαντικότερο σκακιστικό βιβλίο, όχι μόνο του 18ου αιώνα αλλά και για πολύ μετά, απαραίτητο εγχειρίδιο για τους σκακιστές που φιλοδοξούσαν να βελτιωθούν θεωρητικά.

Στο βιβλίο αυτό ο Φιλιντόρ μελέτησε διάφορα ανοίγματα παρτίδας και κατέληξε σε κάποια χρήσιμα συμπεράσματα. Το σημαντικότερο από αυτά ήταν ότι δεν έπρεπε πια να θυσιάζουμε τα πιόνια μας στα καλά καθούμενα, αλλά να επιδιώκουμε να δημιουργούμε ένα ισχυρό κέντρο με αλυσίδες πιονιών που θα παρείχαν αρκετή προστασία στα κομμάτια μας (μια και θα ήταν δύσκολο να τις διασπάσει κανείς) ώστε να μπορούν τα κομμάτια μας να οργανωθούν για την επίθεση. Λέγεται ότι είπε "τα πιόνια είναι η ψυχή της παρτίδας", πράγμα που εφάρμοσε στις δικές του παρτίδες, όπου βλέπουμε έναν παίχτη σκάλες ανώτερο από όλους σχεδόν τους αντιπάλους του.
Στο ίδιο βιβλίο ο Φιλιντόρ ασχολήθηκε επίσης με τα φινάλε Πύργος και Αξιωματικός έναντι Πύργου και Πύργος και πιόνι έναντι Πύργου. Η άμυνα των Μαύρων μετά από 1. ε4 ε5 2. Ιζ3 δ6 φέρει το όνομά του. Άμυνα Φιλιντόρ.
Ας δούμε και μια από τις τελευταίες παρτίδες του:

Smith-Philidor, Λονδίνο 1790
1.ε4 ε5 2.Αγ4 Ιζ6 3.δ3 γ6 4.Αη5 θ6 5.Αxζ6 Βxζ6 6.Ιγ3 β5 7.Αβ3
α5 8.α3 Αγ5 9.Ιζ3 δ6 10.Βδ2 Αε6 11.Αxε6 ζxε6 12.O-O η5 13.θ3
Ιδ7 14.Ιθ2 θ5 15.η3 Ρε7 16.Ρη2 δ5 17.ζ3 Ιζ8 18.Ιε2 Ιη6 19.γ3
Παη8 20.δ4 Αβ6 21.δxε5 Βxε5 22.Ιδ4 Ρδ7 23.Παε1 θ4 24.Βζ2 Αγ7
25.Ιε2 θxη3 26.Βxη3 Βxη3+ 27.Ιxη3 Ιζ4+ 28.Ρθ1 Πxθ3 29.Πη1
Πxθ2+ 30.Ρxθ2 Πθ8+ 31.Ιθ5 Πxθ5+ 32.Ρη3 Ιθ3+ 33.Ρη4 Πθ4# 0-1

Σεργκέι Προκόφιεφ

Ένας από τους πολύ μεγάλους της μουσικής του 20ου αιώνα ήταν ο Ρώσος Σεργκέι Προκόφιεφ (1891-1953). Γεννημένος στην Ουκρανία (που τότε ήταν τμήμα της ρωσικής αυτοκρατορίας), έδειξε από πού μικρός το ταλέντο του στη μουσική. Η οικογένειά του ήταν πολύ καλλιεργημένη, αν και αγροτική, και τον ενθάρρυνε σε κάθε του βήμα. Έτσι ο μικρός Σεργκέι είχε την ευκαιρία να πηγαίνει τακτικά στη Μόσχα προκειμένου να παρακολουθεί τις παραστάσεις της όπερας. Εκεί ο συνθέτης Σεργκέι Τανέγιεφ είδε και αναγνώρισε το ταλέντο του και μεσολάβησε ώστε να τον επισκέπτεται δάσκαλος στο σπίτι του και να του παραδίδει μαθήματα. Εν τω μεταξύ ήδη ο μικρός συνέθετε τα πρώτα του έργα. Παράλληλα ασχολούνταν συστηματικά και με την άλλη μεγάλη αγάπη του, που δεν θα τον εγκατέλειπε ως το τέλος της ζωής του: το σκάκι.

Ο Προκόφιεφ σπούδασε συστηματικά στο Ωδείο της Αγίας Πετρούπολης και πήρε πτυχίο στη σύνθεση το 1909,σε ηλικία 18 ετών. Συνέχισε ως το 1914 με σπουδές στο πιάνο και τη διεύθυνση ορχήστρας. Από τότε αφιέρωσε όλη του τη ζωή στη σύνθεση και άφησε ένα τεράστιο σε όγκο έργο. Στη μουσική του συνδυάζει την πρωτοπορία της εποχής του με τα λαϊκά στοιχεία της πατρίδας του και με το έντονο προσωπικό στοιχείο.

Το περίφημο μπαλέτο του Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1935/36) είναι κλασικό. Ακολουθεί ένα πασίγνωστο απόσπασμα από το έργο.


Το ενδιαφέρον του Προκόφιεφ για το σκάκι ήταν πραγματικά πολύ έντονο κι ο ίδιος ήταν αρκετά ισχυρός παίχτης. Υπάρχει ένα εξαιρετικό άρθρο για τον συνθέτη στο ιστολόγιο του Γάτου με τίτλο Ημερολόγια Προκόφιεφ, όπου ο ίδιος ο Σεργκέι Προκόφιεφ μάς δίνει μια πολύ ενδιαφέρουσα και γραφική περιγραφή των συμμετεχόντων στο περίφημο τουρνουά της Αγίας Πετρούπολης του 1914.

Παρακάτω βλέπουμε μια νίκη του εναντίον του Καπαμπλάνκα, από σιμουλτανέ που έδωσε ο τελευταίος κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αγία Πετρούπολη για το τουρνουά.

Καπαμπλάνκα-Προκόφιεφ, Αγ. Πετρούπολη 1914
1.δ4 δ5 2.Ιζ3 Ιζ6 3.γ4 Αζ5 4.Ββ3 Ιγ6 5.Βxβ7 Ια5 6.Βα6 Ιxγ4
7.Ιγ3 ε6 8.ε4 δxε4 9.Αxγ4 εxζ3 10.Βγ6+ Ιδ7 11.η4 Αη6 12.Αη5
Αε7 13.Αxε7 Ρxε7 14.O-O-O Πε8 15.θ4 θ5 16.ηxθ5 Αxθ5 17.Ιβ5 Ρζ8
18.δ5 Βζ6 19.δxε6 Ιε5 20.Βγ5+ Ρη8 21.εxζ7+ Αxζ7 22.Αxζ7+ Βxζ7
23.Ρβ1 Παβ8 24.Ιxγ7 Πβγ8 25.Πγ1 Πε7 26.Βδ6 Πεxγ7 27.Πxγ7 Βxγ7
28.Βε6+ Ρθ8 29.α3 Βγ2+ 30.Ρα1 Ιδ3 31.Πβ1 Ιxζ2 32.θ5 Βγ6 33.Βζ5
Ιε4 34.Βxζ3 Ιδ2 35.Βxγ6 Πxγ6 36.Πδ1 Πγ2 37.Πη1 Πγ5 38.Πη6 ΠxΘ5
39.Πα6 Ιβ3+ 40.Ρα2 Πα5 41.Πxα5 Ιxα5 42.β4 η5 43.Ρβ2 η4 0-1

Μπορείτε να δείτε την παρτίδα και εδώ.

Cantigas de Santa Maria

Για το περίφημο σκακιστικό βιβλίο του Αλφόνσου γράψαμε σε προηγούμενη ανάρτηση. Όμως το έργο του ξακουστού εκείνου βασιλιά της Καστίλλης και της Λεόν, που αναμόρφωσε τη μεσαιωνική Ισπανία, δεν σταματάει εδώ, ούτε περιορίζεται στον πεζό λόγο. Οι λυρικές του συνθέσεις με τον τίτλο Cantigas de Santa Maria ( Ύμνοι της Παναγίας), γραμμένες στη γαλικιανή γλώσσα κατά την παράδοση των τροβαδούρων της εποχής, προσφέρουν στον αναγνώστη και τον ακροατή μια πρωτόγνωρη μουσικότητα και μετρική ποικιλία.

Τα θέματα των ύμνων είναι ποικίλα, πάντα μέσα στα πλαίσια της θρησκευτικότητας του βασιλιά, αλλά και των νέων καιρών. Χαρακτηριστικό είναι το θέμα μιας από τις cantigas όπου μια μοναχή το σκάει από το μοναστήρι παρέα με ένα νεαρό. Μετά από μερικά χρόνια επιστρέφει μετανιωμένη κι ανακαλύπτει πως κανείς δεν έχει προσέξει την απουσία της. Την έχει αντικαταστήσει η Παναγία.
Οι πανέμορφες μινιατούρες που εικονογραφούν το κείμενο μας δίνουν ένα εκπληκτικής ομορφιάς έργο.
Θα ακούσουμε τη μουσική μιας από τις πιο γνωστές Cantigas, της 119.