Άτιτλο

Πηγή εικόνας: http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8426258c/f5.item

Βιβλία - "Σκάκι και κουλτούρα" του Χρήστου Κεφαλή

Σκάκι και κουλτούρα

ISBN: 960-04-2442-Χ
Έτος έκδοσης: 2004
Συγγραφέας: Χρήστος Κεφαλής
Τιμή: 18.34€
Σελίδες: 320

Υπάρχει άραγε μια φιλοσοφία για το σκάκι; Μπορεί ένα παιχνίδι να συγκριθεί με τις φυσικές επιστήμες και την τέχνη; Πώς εξηγείται η βαθιά, διαχρονική του επίδραση στην ανθρώπινη κουλτούρα; Πώς συμβάλλει το σκάκι στη διάπλαση της προσωπικότητας των παιδιών; Σε αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει ο Χρήστος Κεφαλής στα δοκίμια του βιβλίου. Το "Σκάκι και Κουλτούρα" απευθύνεται τόσο σε σκακιστές, όσο και στο πλατύ κοινό.
Χημικός αλλά και γνωστός σκακιστής, μέλος του ΔΣ της ΕΣΟ (Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας), ο συγγραφέας πραγματεύεται μια ποικιλία θεμάτων, από τη σχέση του σκακιού με τη διαλεκτική φιλοσοφία και τη σύγχρονη φυσική (σχετικότητα, κβαντομηχανική, θεωρία του χάους, τεχνητή νοημοσύνη) ως τη σκακιστική αισθητική και τέχνη, με τρόπο κατανοητό και ενιαίο.

Πηγή: Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Jami: Ένας μεγάλος Πέρσης ποιητής

Μινιατούρα από το βιβλίο Haft Awrang (Οι εφτά θρόνοι), γραμμένο κάπου ανάμεσα στο 1468 και στο 1485, και που θεωρείται το σημαντικότερο έργο του Πέρση ποιητή Nur ad-Din Abd ar-Rahman Jami, γνωστού απλά ως Jami (1414-1492).


Εικονογράφηση από το ποίημα Ο κήπος με τριανταφυλλιές των ευσεβών

Ο Jami γεννήθηκε στο Χορασάν, περιοχή του σημερινού Αφγανιστάν, όμως όταν ήταν σε μικρή ηλικία η οικογένειά του έφυγε για το Χεράτ, σημαντικό πολιτιστικό κέντρο της χώρας. Εκεί ο Jami είχε την ευκαιρία να πάρει μια πολύ μεγάλη μόρφωση, σπουδάζοντας στο Πανεπιστήμιο της πόλης ελληνική και ισλαμική φιλοσοφία, αραβική λογοτεχνία, φυσικές επιστήμες και μαθηματικά. Λίγο αργότερα έφυγε για το Σαμαρκάντ, πόλη του σημερινού Ουζμπεκιστάν, το σπουδαιότερο κέντρο ισλαμικών σπουδών της εποχής του, κι εκεί ολοκλήρωσε τον εντυπωσιακό κύκλο σπουδών του.
Ο Jami δίδαξε τη φιλοσοφία Σούφι και έγραψε περισσότερα από 80 βιβλία, σε πρόζα ή ποίηση, πάνω σε θέματα θρησκευτικά ή λαϊκά, κι ακόμα έγραψε ιστορικά κι επιστημονικά έργα.

Βιβλία - "Έλληνες σκακιστές του 19ου αιώνα" του Παναγή Σκλαβούνου

****Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο skakistiko.blogspot.com

Το βιβλίο «Έλληνες σκακιστές του 19ου αιώνα» είναι προϊόν μακράς έρευνας του Παναγή Σκλαβούνου. Όλα τα στοιχεία για τη σκακιστική δραστηριότητα του Λορέντζου Μαβίλη, το "ελληνικό άνοιγμα" στο σκάκι και γιατί ονομάστηκε έτσι, ποιο είναι το παλιότερο δημοσιευμένο σκακιστικό πρόβλημα Έλληνα συνθέτη, ποιος Έλληνας συνθέτης έγραψε ρέκβιεμ για τον Πολ Μόρφυ, ποιος έστελνε αναλυμένες παρτίδες του και δημοσιεύονταν στο εξωτερικό, ποιος Έλληνας βγήκε δυό φορές μια θέση πίσω από τον Σαμ Λόιντ σε διεθνείς διαγωνισμούς σύνθεσης σκακιστικών προβλημάτων ... και άλλα!

Βιβλία - "Η τέχνη της επίθεσης στο σκάκι" του Vukovic

Συγγραφέας: Vladimir Vukovic
Εκδότης: Κλειδάριθμος
Μετάφραση: Παναγιώτης Δρεπανιώτης
Σελίδες: 448
Ημ. Έκδοσης: 01/01/2006

Περιγραφή:
Ένα από τα καλύτερα βιβλία για το σκάκι που έχουν γραφτεί ποτέ, σχολιασμένο από τον γκρανμέτρ John Nunn με την ευκαιρία της πρώτης έκδοσης του βιβλίου σε αγγλική αλγεβρική σημειογραφία. Χωρίς εμβάθυνση στην τέχνη της επίθεσης, δεν είναι δυνατή η πρόοδος στο σκάκι. Η επίθεση είναι ένα βασικό συστατικό της σκακιστικής παρτίδας. Αν δεν καλλιεργηθεί η τέχνη της επίθεσης, αν δεν αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες για μια πραγματικά αξιόλογη επίθεση, πώς είναι δυνατόν να κερδίσει κανείς μια παρτίδα όπου αντιμέτωπες είναι η τεχνική του ενός με την τεχνική του άλλου;

Στην αναθεωρημένη έκδοση αυτού του κλασικού βιβλίου, ο συγγραφέας παρουσιάζει από τις πιο απλές αρχές μέχρι τις πιο σύνθετες μορφές επίθεσης εναντίον του βασιλιά. Πρόκειται για μια διαχρονική και εξαιρετικά αναλυτική μελέτη όλων των μεθόδων επίθεσης εναντίον του βασιλιά.

Στα κεφάλαιά του θα βρείτε θέματα όπως:
- Επίθεση στο βασιλιά πριν κάνει ροκέ
- Επίθεση στο βασιλιά που έχασε το δικαίωμα του ροκέ
- Το ροκέ και η επίθεση στο ροκέ
- Εικόνες ματ
- Εστιακά σημεία
- Η κλασική θυσία του αξιωματικού
- Οριζόντιες, κάθετες, και διαγώνιες στην επίθεση κατά του ροκέ
- Κομμάτια και πιόνια στην επίθεση κατά του ροκέ
- Επίθεση στο φιανκέτο και στο μεγάλο ροκέ
- Η άμυνα στην επίθεση κατά του ροκέ
- Οι φάσεις της επίθεσης κατά του ροκέ
- Η επίθεση κατά του βασιλιά ως μέρος της παρτίδας

Με τη βοήθεια παραδειγμάτων, ο Vukovic σχολιάζει μερικές από τις πιο σπουδαίες παρτίδες που έχουν παιχτεί στην ιστορία του σκακιού και συχνά αποκαλύπτει λάθη που καταρρίπτουν τις προηγούμενα αποδεκτές εκτιμήσεις. Αν θέλετε να μάθετε πώς να επιτίθεστε με επιτυχία, διαβάστε αυτό το βιβλίο!

Πηγή: http://www.protoporia.gr/product_info.php/products_id/281800

...και το Τέρας

Είχαν βγει να λιαστούν στην όχθη, αλλά δεν είχαν τίποτα για ν' ακουμπήσουν. Ξάπλωσαν με το κεφάλι του ενός στον ώμο του άλλου και τα χέρια τους στην έκταση με τα δάχτυλα πλεγμένα. Τα κορμιά τους ένας παράδοξος, ανομοιογενής σταυρός, με την προσοχή τους στη μουσική που ερχόταν από το αυτοκίνητο.
..................................................
"Οπότε μας λείπει μόνο το σκάκι" είπε η Μηδέν όταν τέλειωσε το τραγούδι.
"Το σκάκι;" ρώτησε έκπληκτος ο Ούγκο.
"Α" έκανε ήσυχα η Μηδέν. "Νόμιζα ότι το ήξερες. Ένας μεγάλος σκακιστής, ο Τάρρας, είχε πει: Το σκάκι, όπως ο έρωτας, όπως η μουσική, μπορεί να κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους."

(Απόσπασμα από το διήγημα ...και το Τέρας, της ομώνυμης συλλογής του Μιχάλη Μανωλιού)

Ο Μιχάλης Μανωλιός γεννήθηκε το 1970. Είναι Μηχανολόγος Μηχανικός και μέλος της Αθηναϊκής Λέσχης Επιστημονικής Φαντασίας. Η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Σάρκινο Φρούτο κυκλοφόρησε το 1999 από τις εκδόσεις Τρίτων. Διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί στην ελληνική έκδοση του Asimov’s Science Fiction, στο περιοδικό Κόμικς και Επιστημονικής Φαντασίας «9» της εφημερίδας Ελευθεροτυπία, στα Φανταστικά Χρονικά της Αθηναϊκής Λέσχης Επιστημονικής Φαντασίας, καθώς και σε άλλες συλλογές.

Στη συλλογή ...και το Τέρας (εκδόσεις Τρίτων, 2009) υπάρχουν 18 διηγήματα, 18 πρωτότυπες καταστάσεις, λιγότερο ή περισσότερο φανταστικές, με ανθρώπους σε δυσχερείς, περίεργες ή επικίνδυνες θέσεις. Οι επιλογές τους ταλαντεύονται ανάμεσα στην ασφάλεια, την επιθυμία, την ελπίδα και τα πιστεύω, προσπαθώντας να ισορροπήσουν τη λογική με το συναίσθημα — και αυτές οι επιλογές θα οδηγήσουν τους ίδιους και τους συνανθρώπους τους από το κάθε κομβικό σημείο στο επόμενο σταυροδρόμι επιλογών, στις επόμενες αποφάσεις.

http://www.enjoy.gr/logo/teras/4705.html

Δύο προβλήματα από το βιβλίο του Νταμιάνο

Γράψαμε σε παλαιότερη ανάρτησή μας σχετικά με το βιβλίο του Νταμιάνο από το έτος 1512. Εδώ θα παρουσιάσουμε δύο από τα προβλήματα που περιέχονται σε αυτό.

Στο πρώτο πρόβλημα -ένα τυπικό ματ Νταμιάνο (!)- τα Λευκά κάνουν ματ σε 3 κινήσεις.


Εδώ έχουμε μια μανούβρα γνωστή σε όλους τους κάπως ισχυρούς παίχτες. Λείπει από το διάγραμμα ο λευκός βασιλιάς, όμως δεν είναι καθόλου απαραίτητος. Παίζουν τα Λευκά και κάνουν ματ σε 5 κινήσεις.

Μπορείτε να βρείτε και να κατεβάσετε την έκδοση του 1521 του ιστορικού αυτού βιβλίου από το http://hotfile.com/dl/16538067/cdf39b6/1500.rar.html

Κάτι ακόμα για τον Μπέρτραντ Ράσελ

Για τον Μπέρτραντ Ράσελ (1872-1970) έχουμε γράψει και παλαιότερα. Είναι γνωστή η αγάπη που είχε ο μεγάλος Άγγλος φιλόσοφος στο σκάκι, το οποίο πολύ συχνά αναφέρει στα έργα του.
Η φωτογραφία έχει παρθεί από την ηλεκτρονική έκδοση ενός από τα διασημότερα βιβλία του (Η κατάκτηση της ευτυχίας), το πλήρες κείμενο του οποίου μπορείτε να βρείτε διανθισμένο με πολύ φωτογραφικό υλικό στην παρακάτω διεύθυνση: http://russell.cool.ne.jp/beginner/COH-TEXT.HTM. Η σελίδα είναι ιαπωνική, το κείμενο όμως του βιβλίου είναι στα αγγλικά.

Η φήμη - ποίημα του Μπόρχες

Μια γωνιά του Μπουένος Άιρες

Όλος ο κόσμος του μεγάλου Αργεντινού συγγραφέα Χόρχε Λουίς Μπόρχες βρίσκεται στο παρακάτω ποίημα.

Η φήμη
Βλέποντας ν' αναπτύσσεται το Μπουένος Άιρες, να εξελίσσεται και να παρακμάζει,
Κρατώντας στη μνήμη την κληματαριά και τον χωματόδρομο, την καμάρα και τη στέρνα
Κληρονομώντας τα αγγλικά και ξεψαχνίζοντας τη γλώσσα των Σαξόνων
Δηλώνοντας την αγάπη μου στα γερμανικά και τη νοσταλγία για τα λατινικά,
Έχοντας κουβεντιάσει μ' έναν παλιό φονιά στο Παλέρμο
Έχοντας χαρεί το σκάκι και το γιασεμί, τις τίγρεις και το εξάμετρο
Διαβάζοντας Μασεδόνιο Φερνάντες με τη φωνή του
Μαθαίνοντας τις περιβόητες αοριστίες της μεταφυσικής
Τιμώντας ξίφη αλλά λογικά επιζητώντας την ειρήνη
Χωρίς να 'χω καμιά μανία για τα νησιά
Χωρίς να βγω ποτέ απ' τη βιβλιοθήκη μου
Έχοντας γίνει ο Αλόνσο Κιχάνο χωρίς να τολμήσω να γίνω Δον Κιχότης
Μαθαίνοντας ό,τι δεν ήξερα απ' όσους ήξεραν περισσότερα από μένα
Έχοντας δεχτεί τη δωρεά της σελήνης και του Παύλου Βερλέν
Συνθέτοντας μερικούς εντεκασύλλαβους
Ξαναλέγοντας παλιές ιστορίες
Προσαρμόζοντας στη γλώσσα του καιρού μας πέντε-έξι μεταφορές
Αποφεύγοντας την υπερβολή
Όντας πολίτης της Γενεύης, του Μοντεβιδέο, του Όστιν και (όπως όλοι μας) της Ρώμης
Αφοσιωμένος στον Κόνραντ
Όντας Αργεντινός: κάτι που δεν μπορεί κανείς να προσδιορίσει ακριβώς
Όντας τυφλός
Χωρίς κανένα απ' όλα αυτά να είναι τίποτα ιδιαίτερο, συνδυάζοντάς τα, απόχτησα μια φήμη που δεν μπορώ να εξηγήσω λογικά.

(Από το βιβλίο Η ιστορία της νύχτας και άλλα ποιήματα, μετάφραση Δημήτρης Καλοκύρης, εκδόσεις ύψιλον/βιβλία, Αθήνα 1988)


Μπουένος Άιρες, 1939

Έκθεση με θέμα τον Αλφόνσο τον 10ο

Στη Μούρθια της Ισπανίας, και συγκεκριμένα στην αίθουσα εκδηλώσεων της εκκλησίας του Αγίου Στεφάνου, εκτίθενται μέχρι τις 31 Ιανουαρίου έργα με θέμα τον βασιλιά Αλφόνσο 10ο τον Σοφό (1221-1284).
Ανάμεσα στα έργα που εκτίθενται είναι και το περίφημο σκακιστικό του βιβλίο Libro de acedrex e dados e tablas, ένα από τα πρώτα στην Ευρώπη βιβλία που πραγματεύονταν το σκάκι. Το έργο φυλάσσεται στο Μοναστήρι του El Escorial. Επίσης εκτίθενται μεσαιωνικά σκακιστικά κομμάτια και σκακιέρες.
Πληροφορίες (στα Ισπανικά) για την έκθεση, καθώς και φωτογραφίες, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα: http://www.laverdad.es/murcia/multimedia/fotos/murcia/45645-exposicion-alfonso-sabio-iglesia-esteban-0.html
Για το βιβλίο του Αλφόνσου, υπάρχει παλαιότερη ανάρτηση στο παρόν ιστολόγιο: http://skakistasholeia.blogspot.com/2008/07/10.html

H. J. Rose - Ο καθηγητής κλασικής φιλολογίας που καθήλωσε τον Καπαμπλάνκα

Το βιβλιο A Handbook of Greek Mythology (Εγχειρίδιο ελληνικής μυθολογίας, 1928) θεωρείται ακόμα και σήμερα ένα από τα σημαντικότερα έργα παγκοσμίως σχετικά με το αντικείμενο αυτό. Συγγραφέας του ο διακεκριμένος καναδικής καταγωγής Άγγλος φιλόλογος Herbert Jennings Rose (1883-1961), που κατείχε την έδρα της ελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Σαιντ Άντριους (St Andrews) της Σκωτίας από το 1927 ως το 1953.
Ένα ακόμη από τα σημαντικότατα έργα του είναι γνωστό στην πλειοψηφία των σπουδαστών των διαφόρων τμημάτων της Φιλοσοφικής Σχολής της χώρας μας. Πρόκειται για την Ιστορία της λατινικής λογοτεχνίας, έργο που γράφτηκε το 1954 και διδάσκεται ακόμα και σήμερα σε πολλές χώρες.


Η άγνωστη πτυχή της ζωής του Rose δεν είναι άλλη από το σκάκι. Ερασιτέχνης, μια και οι υποχρεώσεις του στον πανεπιστημιακό χώρο δεν του έδιναν πολλά περιθώρια για να παίζει συστηματικά, ήταν ωστόσο αρκετά ικανός ώστε να κάνει την εξής ισοπαλία με τον Καπαμπλάνκα σε ένα ματς που παίχτηκε τηλεγραφικά στις 23 Μαρτίου του 1907 και το οποίο βρήκαμε στην Chessbase:

Capablanca-Rose
Πανεπιστημιακό ματς ΗΠΑ-Αγγλία μέσω τηλεγράφου, 1907
1. ε4 ε5 2. Ιζ3 Ιγ6 3. Αβ5 ζ5 4. δ3 Ιζ6 5. 0-0 ζxε4 6. δxε4 δ6 7. Ιγ3 Αε7 8. θ3 0-0 9. Ιη5 Βε8 10. ζ4 θ6 11. Αγ4+ Ρθ8 12. Ιε6 Αxε6 13. Αxε6 Ιδ4 14. Αβ3 Ιxβ3 15. αxβ3 Βγ6 16. Βε2 εxζ4 17. Αxζ4 α6 18. Παε1 Παε8 19. Βδ3 Ιδ7 20. Ιδ5 Ιγ5 21. Βγ3 Ιε6 22. Βδ2 Ιxζ4 23. Ιxζ4 Βγ5+ 24. Ρθ1 Αη5 25. Ιη6+ Ρη8 26. Βδ3 Πxζ1+ 27. Πxζ1 Αζ6 28. ε5 δxε5 29. β4 Βγ6 30. Ββ3+ Βε6 31. Βη3 Αη5 32. Ιθ4 Αxθ4 33. Βxθ4 ε4 34. Πε1 Βε7 35. Βxε7 Πxε7 36. Ρη1 Ρζ7 37. Ρζ2 Ρζ6 38. Ρε3 Ρε5 39. Πδ1 θ5 40. Πδ4 Ρζ5 41. Πδ5+ Ρη6 42. Πδ4 και στο σημείο αυτό συμφωνήθηκε η ισοπαλία

Το σκάκι στην εβραϊκή ιστορία και λογοτεχνία

Ένα βιβλίο που ασχολείται με τις αναφορές στο σκάκι που υπάρχουν στην μακραίωνη εβραϊκή ιστορία και λογοτεχνία, γραμμένο από τον καθηγητή Πανεπιστημίου Victor Keats, δεν μπορεί παρά να έχει ενδιαφέρον. Εδώ πρόκειται για το έργο Chess in Jewish History and Hebrew Literature (Το σκάκι στην εβραϊκή ιστορία και λογοτεχνία).
Το βιβλίο ξεκινάει από τις απαρχές του σκακιού γύρω στο 500 μ. Χ. και την εμφάνισή του σε εβραϊκές πηγές και λογοτεχνία μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Οι Εβραίοι έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στην εξάπλωση του παιχνιδιού μέσω των μεσαιωνικών γραπτών τους για το σκάκι, κυρίως στην Ισπανία.
Δύο από τους σημαντικότερους Εβραίους ποιητές του 11ου και του 12ου αιώνα, ο Abraham Ibn Ezra και ο Yehuda Halevi, ανέφεραν το σκάκι στα ποιήματά τους, ενώ ο γνωστότατος Ισπανός Luis de Lucena, που εξέδωσε το 1497 το πρώτο τυπωμένο σκακιστικό βιβλίο στην ιστορία, είχε εβραϊκή καταγωγή, μέχρι που τον ανάγκασε η Ιερά Εξέταση να προσηλυτιστεί.
Το 18ο αιώνα γράφονταν ακόμα έργα για το σκάκι, όπως το βιβλίο Ma'aseh και τα έργα του Moses Mendelssohn, ενώ και τον 19ο αιώνα γράφονταν βιβλία εκμάθησης, ακόμα και ποιήματα.

Κώδικας Manesse - Συλλογή Γερμανών τροβαδούρων

Otto von Brandenburg

Κατά το πρώτο μισό του 14ου αιώνα δημιουργείται στη Ζυρίχη ένα από τα σημαντικότερα έργα της γερμανικής μεσαιωνικής ποίησης. Πρόκειται για ένα χειρόγραφο που φέρει την ονομασία Κώδικας Manesse, από το όνομα της οικογένειας της Ζυρίχης που έκανε την παραγγελία.
Το χειρόγραφο περιλαμβάνει τη δουλειά περίπου 140 Γερμανών τροβαδούρων (των επονομαζόμενων Minnesänger), είναι γραμμένο στη μεσαιωνική γερμανική γλώσσα και θεωρείται εξαιρετικά σημαντική πηγή για τους μελετητές της λογοτεχνίας της εποχής.
Οι Minnesänger ξεκίνησαν τη δική τους λυρική ποίηση γύρω στα 1170, όταν ο Αυστριακός ευγενής Der von Kürenberg (το έργο του οποίου υπάρχει επίσης στον κώδικα) υιοθέτησε στην ποίησή του την αντίληψη του "ευγενούς έρωτα" κατά το πρότυπο των τροβαδούρων της Προβηγκίας. Η ποίηση αυτή έφτασε στο απόγειό της γύρω στα 1230 και συνέχισε μέχρι τα μέσα του επόμενου αιώνα, δημιουργώντας μαζί με την παράδοση της Προβηγκίας και της Γαλικίας το υπόβαθρο για την αναγεννησιακή ποίηση.
Οι μινιατούρες του βιβλίου είναι εκπληκτικής ποιότητας. Οι τροβαδούροι παρουσιάζονται κατά σειρά κοινωνικής θέσης. Πρώτος ο αυτοκράτορας κι ακολουθούν οι βασιλιάδες, οι πρίγκιπες, οι ιππότες, οι απλοί ποιητές. Να πούμε εδώ ότι τροβαδούροι υπήρξαν από όλα τα κοινωνικά στρώματα. Ο συγκεκριμένος τροβαδούρος της πρώτης εικόνας, ο πρίγκιπας Otto von Brandenburg, ήταν γνωστός φίλος του σκακιού.


Dietmar von Ast


Reinmar von Zweter

Πηγές:
-Carlos Alvar, Poesía de Trovadores, Trouvères y Minnesinger, Alianza Editorial 1999
-Η ιστοσελίδα του κώδικα
-Από την Wikipedia

38ο φεστιβάλ βιβλίου

38o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ
11 - 27 Σεπτεμβρίου 2009
ΖΑΠΠΕΙΟ

ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΡΑΣΙΝΟ ΜΕΛΛΟΝ
GREENING THE FUTURE

Το 38ο Φεστιβάλ Βιβλίου, οργανώνεται από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.) και με συνδιοργανωτές τον Πολιτισμικό Οργανισμό του Δήμου Αθηναίων και τον Σύλλογο Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών (Σ.Ε.Β.Α.). Mε το αφιέρωμά του, ανταποκρίνεται στην παγκόσμια ανησυχία των κλιματικών αλλαγών και λόγω της επικείμενης συνόδου κορυφής για το κλίμα στην Κοπεγχάγη, συμπράττει για την υλοποίηση του σχετικού προγράμματος με την Πρεσβεία της Δανίας.

Το αφιέρωμα εκφράζει την ευχή για ένα πράσινο μέλλον και ταυτόχρονα υπογραμμίζει την καταλυτική δύναμη του βιβλίου να αγγίζει και να ευαισθητοποιεί.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παιδική βιβλιοθήκη και διαδραστικά δρώμενα, συναυλία, ντοκιμαντέρ, ξένη και ελληνική λογοτεχνία, που προβάλλουν τον προβληματισμό υπογραμμίζοντας την ωραιότητα και τα θαύματα του κόσμου που θέλουμε να κληροδοτήσουμε.

Ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου για την υλοποίηση του 38ου Φεστιβάλ Βιβλίου υποστηρίζεται από στρατηγικούς συνεργάτες, όπως τη Νομαρχία Αθηνών, τις πρεσβείες των Η.Π.Α., Νορβηγίας, Πολωνίας, την Ελληνική Εθνική Επιτροπή της UNICEF, τη Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Ένωσης του Υπουργείου Πολιτισμού (Πολιτιστικό Σημείο Επαφής στην Ελλάδα), το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.

Χορηγοί επικοινωνίας: ΕΡΤ Α.Ε., «ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ» και περιοδικό κόμικς και Ε.Φ. «9» της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ.

Ημέρες & Ώρες Λειτουργίας του Φεστιβάλ Βιβλίου

Δευτέρα - Πέμπτη : 6:00 μ.μ. - 10:30 μ.μ.
Παρασκευή & Σάββατο: 6:00 μ.μ. - 11:00 μ.μ.
Κυριακή: 11:00 π.μ. - 10:30 μ.μ.

Αναδημοσίευση από: http://www.sekb.gr/

Ρετροανάλυση από έναν μαθηματικό

Τα Σκακιστικά μυστήρια του Σέρλοκ Χολμς, τιτλοφορείται ένα από τα βιβλία του γνωστού Αμερικανού μαθηματικού, αλλά και πιανίστα και φιλόσοφου Ρέυμοντ Σμούλιγιαν (Raymond Smullyan, 1919- ).

Τα προβλήματα μαθηματικής λογικής κυριαρχούν στο έργο του διάσημου αυτού "ταχυδακτυλουργού των μαθηματικών". Πολλά από αυτά τα προβλήματα δεν είναι παρά επεκτάσεις γνωστών παζλ. Οι Ιππότες και οι απατεώνες π. χ. έχουν να κάνουν με ιππότες που λένε πάντα την αλήθεια και απατεώνες που λένε πάντα ψέμματα. Αυτό το παζλ βασίζεται στην ιστορία με τις δύο πόρτες και τους δύο φύλακες, έναν που λέει ψέμματα και έναν που λέει αλήθεια. Μια από τις πόρτες οδηγεί στον Παράδεισο και μια στην Κόλαση και το νόημα του παιχνιδιού είναι να βρεις την πόρτα που σε πάει στον Παράδεισο, ρωτώντας έναν από τους φύλακες. Μια καλή ερώτηση που μπορεί κανείς να κάνει είναι η "Ποια πόρτα θα έλεγε ο άλλος φύλακας ότι οδηγεί στην Κόλαση;
Ανάμεσα στα άλλα βιβλία του σημαντικά θεωρούνται τα:
-Ποιο είναι το όνομα αυτού του βιβλίου; (1978)
-Αυτό το βιβλίο δεν χρειάζεται τίτλο (1980)
-Τα σκακιστικά μυστήρια των αραβικών νυχτών (1981)
-Την κυρία η την τίγρη; (1982)

Πληροφορίες για τον Σμούλιγιαν μπορείτε να βρείτε στη Βικιπαίδεια. Προς το παρόν μας ενδιαφέρει να λύσουμε το παζλ, που κοσμεί μάλιστα το εξώφυλλο του βιβλίου του.


Τα Μαύρα έχουν μόλις παίξει. Ποια ήταν η τελευταία κίνηση των Μαύρων και ποια η προηγούμενη των Λευκών;

Post scriptum: Άλλαξα μόλις την εκφώνηση του προβλήματος για να συμβαδίζει με το εξώφυλλο του βιβλίου. Η αρχική περιοριζόταν μόνο στο "Ποια ήταν η τελευταία κίνηση των Μαύρων;".

Sir William Jones

Στο ιστολόγιο Μιχαήλ Ταλ υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση για τον Γουίλλιαμ Τζόουνς (William Jones, 1746-1794), τον διάσημο Άγγλο φιλόλογο του 18ου αιώνα, δημιουργό του ποιήματος για τη θεά του σκακιού Κάισσα, αρχιδικαστή στην Ινδία και μελετητή της αρχαίας ινδικής λογοτεχνίας, που από πολλούς θεωρείται ως ο πατέρας της ιστορικής γλωσσολογίας. Αυτό που παρατήρησε ο Τζόουνς είναι κάτι που γνωρίζουν όλοι οι σπουδαστές της γλωσσολογίας σήμερα, πως υπάρχει στενή σχέση ανάμεσα στην αρχαία ελληνική, τη λατινική, τη σανσκριτική, την περσική, τη γοτθική και την κελτική γλώσσα, πράγμα που οδηγεί στο συμπέρασμα πως όλες αυτές οι γλώσσες πρέπει να είχαν μια κοινή πηγή.
Βέβαια ο Τζόουνς δεν υπήρξε γλωσσολόγος με την έννοια που γνωρίζουμε σήμερα, γι' αυτό και τα όσα λέει επιδέχονται κριτικής από πολλές απόψεις. Αυτό όμως δεν μειώνει τη συνεισφορά του στην εξέλιξη μιας επιστήμης που τότε έκανε ουσιαστικά τα πρώτα της βήματα.

Ακολουθεί το γνωστό απόσπασμα του λόγου που εκφώνησε ο Γουίλλιαμ Τζόουνς στις 2 Φεβρουαρίου 1786 στην Καλκούτα.

Η σανσκριτική γλώσσα, όποια κι αν είναι η αρχαιότητά της, έχει υπέροχη δομή. Τελειότερη από την ελληνική γλώσσα, πλουσιότερη από τη λατινική και πιο εκλεπτυσμένη και από τις δύο. Ακόμη, η συγγένειά της και προς τις δύο, τόσο στις ρίζες των ρημάτων όσο και στη γραμματική, είναι μεγαλύτερη από εκείνη που θα μπορούσε να παραχθεί τυχαία, τόσο μεγάλη που κανείς φιλόλογος δεν θα μπορούσε να μελετήσει και τις τρεις γλώσσες χωρίς να πιστεύει ότι έχουν ξεπηδήσει από κάποια κοινή πηγή, η οποία ίσως δεν υπάρχει πια. Για παρόμοιους λόγους, αν και όχι τόσο αποφασιστικούς, μπορούμε να υποθέσουμε ότι τόσο τα γοτθικά όσο και τα κελτικά, αν και αναμεμιγμένα με διαφορετικό ιδίωμα, είχαν την ίδια προέλευση με τα σανσκριτικά. Τα αρχαία περσικά θα μπορούσαν να προστεθούν στην ίδια οικογένεια.

Πηγή: Το βιβλίο του J. P. Mallory Οι Ινδοευρωπαίοι, μετάφραση Ελένη Αστερίου, εκδόσεις Δελφίνι, Αθήνα 1995.

Ελληνική σκακιστική βιβλιογραφία

Το πρώτο ελληνικό σκακιστικό βιβλίο, Εγχειρίδιον Ζατρικίου, του Λέοντος Ολιβιέ, εκ του τυπογραφείου της Εστίας, Αθήνα 1894

Το ελληνικό σκάκι έχει -όπως θα είναι γνωστό- το δικό του βιβλιογραφικό κατάλογο. Τον έχει καταρτίσει με μεράκι ο γνωστός συλλέκτης βιβλίων και ερευνητής κ. Μιχάλης Συγγρός. Στον κατάλογο αυτό περιλαμβάνονται όλα τα βιβλία που έχουν κυκλοφορήσει από Έλληνες συγγραφείς (μέχρι τον Απρίλιο του 2007, που είναι η έκδοση που παρουσιάζουμε παρακάτω), είτε στην ελληνική γλώσσα είτε σε άλλες γλώσσες, οι μεταφράσεις στα ελληνικά ξένων βιβλίων, τα περιοδικά, ακόμα και λογοτεχνικά έργα που έχουν κάποια σχέση με το σκάκι.


Το βιβλίο του Κώστα Χατζιώτη Το σκάκι στην Ελλάδα, Αθήνα 1984

-Μπορείτε να δείτε τον κατάλογο στην ιστοσελίδα του Σ.Ο. Καλλιθέας.
-Ο ίδιος ο κ.Συγγρός παρουσιάζει τη δουλειά του στην ιστοσελίδα του Edward Winter.
-Υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του κ. Συγγρού στο περιοδικό Σκάκι για όλους, τεύχος 39, Νοέμβριος 2008.

Το βιβλίο του Αλφόνσου στα γραμματόσημα

Το περίφημο βιβλίο του Αλφόνσου του 10ου (1221-1284), βασιλιά της Καστίλης και της Λεόν και σημαντικότατου ανθρώπου τον γραμμάτων της εποχής, είναι μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για σκακιστές, καλλιτέχνες, φιλόλογους κτλ. Θα δούμε τώρα πώς έχει επηρεάσει και το φιλοτελισμό, με μια σειρά από γραμματόσημα διαφόρων χωρών και εποχών που έχουν θέμα τους μινιατούρες από αυτό.


Υεμένη 1967


Ουγγαρία 1974


Λάος 1984


Παραγουάη 1980


Αφγανιστάν 1989 (εδώ παρατηρούμε ότι δεν αναπαράγονται οι μινιατούρες του βιβλίου, αλλά αναπαριστώνται με σκίτσα)

Πηγή: Το ισπανικό ιστολόγιο Ajedrez en Bujaco, από μια σειρά αναρτήσεων σχετικών με το θέμα.

Η συγγραφική δραστηριότητα του Λέοντος Ολιβιέ

Πριν από μερικούς μήνες είχε δημοσιευθεί στο εξαιρετικό Σκακιστικό Ιστολόγιο μια αναφορά στο πρώτο ελληνόγλωσσο σκακιστικό βιβλίο, το Εγχειρίδιον Ζατρικίου, που εκδόθηκε το 1894!
Συγγραφέας του βιβλίου αυτού ήταν ο γαλλικής καταγωγής Λέων Ολιβιέ, που ζούσε στην Ελλάδα και γνώριζε πολύ καλά την ελληνική γλώσσα. Ο Κώστας Χατζιώτης στο βιβλίο του Το σκάκι στην Ελλάδα (Αθήνα, 1984) γράφει για τον Ολιβιέ ότι είχε, μεταξύ άλλων, δημοσιεύσει και "Λεύκωμα", στο οποίο είχαν γράψει και υπογράψει γνώμες τους όλες οι προσωπικότητες της μικρής τότε Αθηναϊκής κοινωνίας. Σημαντικό τμήμα του Λευκώματος αυτού είχε δημοσιευθεί στην "Ποικίλη Στοά" του έτους 1895. (Χατζιώτης, σελ. 23).
Η Ποικίλη Στοά ήταν ένα ετήσιο ημερολόγιο, από αυτά που κυκλοφορούσαν πολύ στην Αθήνα του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, με λογοτεχνικά, ιστορικά, κτλ. κείμενα, και στα οποία έχουν γράψει όλοι ανεξαιρέτως οι λόγιοι και οι λογοτέχνες της εποχής εκείνης. Το συγκεκριμένο ημερολόγιο κυκλοφόρησε από το 1881 ως το 1914. Παρακάτω υπάρχει μια φωτογραφία του πρώτου τόμου από τη συλλογή Κοσμόπολις του Πανεπιστημίου Πατρών.

Ψάχνοντας για στοιχεία σχετικά με τον Λέοντα Ολιβιέ βρήκαμε κατ' αρχήν δύο άρθρα που έχει δημοσιεύσει στο περιοδικό αυτό. Πρόκειται για το άρθρο Καταγωγή και χαρακτήρ των Αράβων, δημοσιευμένο στο τεύχος 3 του ημερολογίου (1883) και για το άρθρο Η Κωνσταντινούπολις, δημοσιευμένο στο τεύχος 6 (1886).
Στη συνέχεια συναντήσαμε ένα δίγλωσσο (ελληνογαλλικό) βιβλίο, που εκδόθηκε το 1896 στην Αθήνα, με τίτλο Οι Ολυμπιακοί αγώνες 776 π.Χ.-1896 - Les Jeux Olympiques 776 av. J.C.-1896.


Ακολούθησε η ανεύρεση στην ψηφιακή βιβλιοθήκη Ανέμη ενός βιβλίου με τίτλο Grammaire elementaire du grec moderne, που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1886. Συγγραφέας του ο Léon A. Olivier, που πιθανολογούμε ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο.
Τέλος βρέθηκε ένα άρθρο με τίτλο Ο Ναπολέων τη νύχτα του Βατερλώ, πάλι από τον συγγραφέα Léon A. Olivier, που δημοσιεύεται επίσης από το Πανεπιστήμιο Πατρών.

Βλέπουμε λοιπόν ότι ο συγγραφέας του πρώτου αυτού ελληνικού σκακιστικού βιβλίου ήταν ένα άτομο με σημαντική συγγραφική δραστηριότητα. Ελπίζουμε στο μέλλον να βρεθούν περισσότερα στοιχεία.

Σκακιστική εγκυκλοπαίδεια

Δημοσιεύουμε το δελτίο τύπου που πήραμε πριν λίγο καιρό για το έργο Σκακιστική Εγκυκλοπαίδεια, καρπό πολύχρονης έρευνας του κ. Χρήστου Κεφαλή.


Κυκλοφόρησε μόλις από τις «Εκδόσεις Κέδρος» και διατίθεται στα βιβλιοπωλεία η «Σκακιστική Εγκυκλοπαίδεια» του Χρήστου Κεφαλή. Πρόκειται για ένα έργο ταυτόχρονα ενημερωτικό, διδακτικό και ψυχαγωγικό, που παρουσιάζει εύληπτα και κατανοητά τον μυστηριώδη, γοητευτικό κόσμο του σκακιού, φέρνοντάς τον κοντά στο αναγνωστικό κοινό της χώρας μας. Έτσι έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην ελληνική σκακιστική βιβλιογραφία, όπου – σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες – δεν υπήρχε ως τώρα κάτι παρόμοιο.
Το σκάκι δεν είναι μόνο το κορυφαίο πνευματικό άθλημα, αλλά διαθέτει επιπρόσθετα πολλά στοιχεία επιστήμης και τέχνης. Είναι ένας ιδιαίτερος μικρόκοσμος και ταυτόχρονα μια εικόνα της ανθρώπινης κοινωνίας και της ευρύτερης πραγματικότητας. Οι λεπτεπίλεπτες τεχνικές του και οι αναλογίες του με τη ζωή έχουν γοητεύσει μεγάλους στοχαστές, φιλοσόφους και καλλιτέχνες ανά τους αιώνες.
Στη «Σκακιστική Εγκυκλοπαίδεια» ο αναγνώστης θα βρει κάθε τι σχετικό με το αγωνιστικό σκάκι, αλλά και με όλες τις άλλες όψεις του σκακιού. Συγκεκριμένα παρουσιάζονται:
-Θέματα σκακιστικής θεωρίας (κανόνες του παιγνιδιού, σκακιστική γραφή και ορολογία, εικόνες ματ, τακτικά και στρατηγικά μοτίβα).
-Βιογραφίες και παρτίδες κορυφαίων ξένων και Ελλήνων παικτών (παγκόσμιοι πρωταθλητές και πρωταθλήτριες, κορυφαίοι μετρ, πρωταθλητές και πρωταθλήτριες Ελλάδας, κ.λπ.).
-Θέματα και έννοιες του καλλιτεχνικού σκακιού.
-Συμβολή του σκακιού στην ανθρώπινη κουλτούρα (εκπαίδευση, επιστήμες, τέχνη, φιλοσοφία, κ.ά.).
-Μεγάλες προσωπικότητες που ασχολήθηκαν με το σκάκι.
Καρπός πολύχρονης έρευνας του συγγραφέα, το έργο περιέχει:
-1250 περίπου λήμματα.
-500 παρτίδες (οι περισσότερες με σύντομα σχόλια).
-180 θέσεις από παρτίδες, φινάλε, προβλήματα, κ. α.
Πλούσιο φωτογραφικό υλικό.
Με σκληρό εξώφυλλο, το βιβλίο έχει 750 σελίδες και τιμάται 38 ευρώ. Η θεώρηση ύλης έγινε από το Διεθνή Μετρ Ηλία Κουρκουνάκη, ενώ το έργο καλύπτει την περίοδο ως τα τέλη του 2007. Για περισσότερες πληροφορίες, εκδ. Κέδρος, Γενναδίου 3, τηλ. 3809712.